Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 

Man kan per nå kun bruke opp til 3 filter samtidig

Viser 200 av 2401 resultater

Gil bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 07.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad har fem bedehus, i Skifjorden, på Sørbøvåg, Ramsgrø og Løland. Eit femte står på Gil, men det er ikkje lenger i bruk som bedehus....

Fylkesbaatane - stoppestaden Blaksæter

Fylkesbåtane
Bygd / Village
Publisert: 13.12.2010
Author: Magne Stensaker Hermund Kleppa
Boka "Dampen og kaia" (1998) handlar om båtstoppestadene i Sogn og Fjordane i tida 1858-1998. Forfattaren, Finn B. Førsund, fortel kort om i alt 234 s...

Hauge bedehus på Bremangerlandet

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 15.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Bedehuset på Hauge er eit av dei eldste bedehusa i Sogn og Fjordane. Lærdal var først ute med bedehus i fylket. Me kjenner ikkje årstalet, men Lærdals...

Vevring kyrkje - snikkar Lars Gjelsvik

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 27.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Vevring kyrkje var i minste laget då ho stod ferdig i 1846. Ei omfattande utviding var på tale rundt 1900, men arbeidet tok ikkje til før i 1944. Arbe...

Skipsvrak i Ånnevika – ds Bjørnulf

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Ka skjedde med denne båten, Baba?» Spørsmålet kom frå Viktor (7). Han var med på tur til Ånnevika for å sjå eit skipsvrak i fjøresteinane der. Det bl...

Årdal Koparverk

Industri, energi og naturressursar
Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Oddvar Natvik
Ein junidag i 1700 var to årdalsbønder på reinsdyrjakt i fjellet mellom Seimsdalen og Fardalen. Oppe på Grøndalsfjellet, godt 1500 m o.h, la dei merke...

Nasjonal Samling på valturne i Sogn og Fjordane 1936

Folk og samfunn
Politikk / Politics
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Den 3. juli 1936 melde Sogns Tidend at Nasjonal Samling (NS) hadde halde fleire møte i Oslo. Men det hadde ikkje berre gått fredeleg føre seg. «Politi...

Kjelder til historisk kunnskap om ein skule

Skulehus / School building Skule / School
Publisert: 06.02.2024
Onsdag 14. mai 2008 var folk samla til historiekveld i det gamle skulehuset i Gravdal, Torskangerpollen, Vågsøy. Ei prosjektgruppe har byrja eit arbei...

Skipsanker på «utstilling» i Kalvåg

Samferdsle
Skip / Ship
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Du må vera meir enn vanleg interessert i detta ankeret, du -» Orda kom frå ein mann i Kalvåg. Han kom framom då me heldt på å ta mål. «Ja, eg har lur...

Om Øksneset fyrlykt på Bremangerlandet

Samferdsle
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Utafor er opne havet og so snart båra rører aldrig so lite på seg, er det uråd å lande her.» Dette skreiv ein sunnmøring i 1936. Han var med i eit ar...

- Fylkesbaatane – med «Nordfjord 1» på pinsetur

Fylkesbåtane
Båt / Boat Skip / Ship
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«I 6-tida kom «Nordfjord 1» sigande inn paa Sandebukta under full musikk og med salutt.» Dagen var 1. pinsedag, 15. mai 1932, og avisa «Nordfjord», Sa...

Fylkesbaatane – bording i Botnane

Fylkesbåtane
Publisert: 06.02.2024
Author: Harald J. Stavang Hermund Kleppa
Botnane heiter tre gardar på fastlandssida i Frøysjøen; Nordbotten, Øvrebotten og Sørbotten. Fleire store gravrøyser vitnar om busetnad i fleire tusen...

Statuen over brødrene Sars

Monument / Monument
Publisert: 06.06.2001
Author: Harald J. Stavang
Ved Florø by sitt 100-årsjubileum 16. mai 1960 vart det avduka ei dobbeltbyste av brødrene Johan Ernst og Georg Ossian Sars. Den står på ein steinsokk...

Minnestein over Konrad Byrknes ved Mjømna kyrkje

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 10.06.2001
Author: Hermund Kleppa
Etter mobiliseringa 9. april 1940 reiste mannskap frå heile Sogn og Fjordane til mønstringsstaden Bømoen på Voss. Vel 2000 mann vart frå 19. april ove...

Sæle kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Sæle kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Sæle i Balestrand kommune. Kyrkja, som har 170 sitjeplassar, vart vigsla 28. april 1903 av bisko...

Kvamsøy kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Kvamsøy kyrkje er langkyrkje i stein frå kring 1280-1300 som står på den vesle øya Kvamsøy i Balestrand kommune. Kyrkja har 210 sitjeplassar og var, f...

Garden Flesje

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Garden Flesje ligg ved sjøen kring 5 km vest for Balestrand sentrum. Frå den lune vika framføre hovudhuset har vakre robåtar lagt ut på kyrkjeferd. He...

Skodespelarparet Fahlstrøm

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Kring 1915 bygde ekteparet Johan og Alma Fahlstrøm seg sommarhus i Balestrand. Dei dreiv eige teater i Oslo og Fahlstrøm var ein av dei store skodespe...

Handelsstaden Døsen

Næring og handverk
Grend / Hamlet
Publisert: 14.06.2001
Author: Anders Gjerde
Garden Døsen ligg på vestsida av Lustrafjorden ved osen av Døsjelvi, eit stykkje sør for Dale kyrkje. Døsen grensar til Nygard i sør og Dale i nord. M...

Skredene på Bruhjell

Skred / Avalanche
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Garden Bruhjell ligg på vestsida av Skåsheimsdalen. Gjennom dalen renn Skåsheimselva like frå høgfjellet til ho munnar ut i Sognefjorden. Vest for gar...

Telefonlinjene over Vikafjellet

Telefonline / Telephone line
Publisert: 15.06.2001
Author: Harald Jarl Runde
Fyrste telefonlinjekursen over Vikafjellet vart bygt hausten 1892. Telefonsambandet mellom Vik og Voss vart offisielt opna 21. oktober same året. Init...

Telefonlinjene over Sognefjellet

Telefonline / Telephone line
Publisert: 15.06.2001
Author: Harald Jarl Runde
I dag er det berre restar att av det som var den viktige telefonlinjekursen over Sognefjellet. På Korpen, høgste punktet på fjellovergangen, står det ...

Steinstolpen på Grodås

Folk og samfunn
Telefonline / Telephone line
Publisert: 15.06.2001
Author: Harald Jarl Runde
Den 9. juli 1993 vart det avduka ein solid telefonstolpe i stein på Grodås. Steinen er ein kopi av den fyrste inntaksstolpen til telefonstasjonen på G...

Hornshytta - Midjehytta

Busetnad, bygd, by
Hytte / Cabin
Publisert: 15.06.2001
Author: Harald Jarl Runde
Nær høgste punktet på vegen over Aurlandsfjellet, ved Hornsvatnet nesten 1300 m o.h., ligg ei lita hytte. Det er Hornshytta eller Midjehytta, ei av li...

Garden Sande - frå skrivarbustad til gamleheim

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Garden Sande ligg kring to kilometer vest for Balestrand sentrum. Frå 1700-talet og like fram til i dag har det budd folk her som hadde utkoma si utan...

Kunstmålar Hans Dahl

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Hans Dahl frå Granvin i Hardanger bygde seg sommarvilla i Balestrand i 1893. Frå 1919 budde han fast i Balestrand året rundt. Dahl måla den vakre vest...

Villa Lorna

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Villa Lorna er den einaste av sveitservillaene i Balestrand som ligg på oppsida av bygdevegen. Men vegen til fjorden er kort, og utsynet mot Sognefjor...

Hestad kapell

Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
På ein idyllisk holme ved Hestadfjorden ligg det vesle Hestad kapell. Det har røter attende til mellomalderen....

Futegarden på Askelund

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Kring ein kilometer frå Balestrand sentrum mot Kvamsøy ligg ein staseleg bygning på nedsida av riksvegen. Dette er den gamle futebustaden som vart eta...

Gertrude Abbott

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Gertrude Abbott (1866 - 1951) var frå Philadelphia i USA. Då ho kom til Noreg og Balestrand tapte ho hjarta sitt til bygda. Her var ho kvar sommar fra...

Kunstmålar Eilert Adelsteen Normann

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Eilert Adelsteen Normann (1848-1918) skulle verta handelsmann som faren, men hamna i staden i Düsseldorf som kunstmålar. Han vart buande i Tyskland he...

Treskjeraren Ivar Høyvik

Publisert: 07.07.1999
Treskjeraren Ivar Høyvik (1881-1961) har som få andre vore med på å forma det særeigne drakestilsmiljøet i Balestrand. Dei mest kjende arbeida hans er...

Hoffotograf Carl Tietz

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Når den tyske keisaren var i Balestrand, hadde han med seg fotografen Carl Tietz frå Berlin. Tietz fann seg godt til rettes i Balestrand, og bygde seg...

Plassen Munken

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Inne i ein hage like ved ferjekaien i retning Esefjorden ligg ei gamal stove. Dette er Munkastova på folkemunne. Her budde folka på plassen Munken, næ...

Gamalost-bautaen i Vik

Monument / Monument
Publisert: 28.06.2001
Author: Hermund Kleppa
Folk som kjem køyrande ned frå Vikafjellet mot Vik, treffer øvst i bygda på eit skilt som ynskjer velkomen til, "-heimstaden til det einaste gamalost-...

Bautastein over falne i sjøslag ved Alvøen 1808

Monument / Monument
Publisert: 28.06.2001
Author: Hermund Kleppa
Ved Korskyrkja i Bergen står ein bautastein over fem marinegastar som fall i kamp mot eit engelsk krigsskip i 1808. To var sogningar. Minnesteinen var...

Tjugum kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 07.07.1999
Tjugum kyrkje er ei åttekanta, oktogonforma, kyrkje i tre som står på garden Tjugum i Balestrand kommune. Kyrkja, som har 320 sitjeplassar, vart vigsl...

Fargarstova

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Midt i Balestrand sentrum står det eit gamal stove. Folk i bygda kallar ho Fargarstova. Ein del av huset er ei gamal kårstove frå garden Ese. Ho vart ...

Minne om Justismordet i Gaular

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 29.06.2001
Author: Hermund Kleppa
Ved Viksdalen kyrkje står ein gravstein som skil seg ut frå alle dei andre. Ikkje i materiale eller form, men ved innskrifta: "MIKAL G. HETLE (---) Sk...

Kaihuset i Holmen

Lagerhus / Storehouse
Publisert: 07.07.1999
Author: Solveig Jordal
Det er kring dampskipskaien dagens Balestrand har vakse fram, og teke form, og her har ekspedisjonshuset vore sentralt i kailivet sidan det vart bygt ...

Bom Bom-huset

Butikk / Shop
Publisert: 07.07.1999
Author: Solveig Jordal
Huset Bom Bom på kaien i Balestrand er bygt av Kvikne som sommarbustad for gjester og hotell-tilsette. I første etasje var det opprinneleg frisør- og ...

Cooperhuset

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Solveig Jordal (1)
Den engelske kunstnaren Alfred Heaton Cooper kom til Balestrand første gongen i 1891. Møtet med Matilde Marie Valentinsen og interessa for norsk lands...

Minnestein i Ålfoten over Rasmus Nyvoll

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 02.07.2001
Author: Hermund Kleppa
Rasmus Nyvoll, fødd 1909 i Ålfoten, fall i kampane i Italia i 1944. I 1951 vart det avduka ein minnestein over han ved Ålfoten kyrkje. Det var ungdoms...

Minnestein over falne ved Davik kyrkje

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 02.07.2001
Author: Hermund Kleppa
17. mai 2000 blei det avduka ein minnestein ved Davik kyrkje over tre menn som miste livet i verdskrigen 1939-1945. To sette livet til på ein britisk/...

Franz og Karen Sophie Schiertz

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Franz Schiertz var fødd i Tyskland i 1813. Han vart gift med Karen Sophie Reusch Koren frå Bergen. Ho var 19 år yngre enn han. Schiertz flytte til Nor...

Bautasteinen på Balahaugen

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Balahaugen er Balestrand sin festplass. Slik har det vore sidan 1887. Då vart den eine gravhaugen der restaurert og ein bautastein vart frakta til sta...

Minnestein i Balestrand over skiparane av Fylkesbaatane

Fylkesbåtane
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Sogn og Fjordane har to minnesteinar fylket sjølv har medverka til å få reist. Ein står i Holmen i Balestrand, reist i 1911 til minne om ein prest og ...

Minnestein over bondetalsmann på Gaularfjellet

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Åtte dagar før jul 1706 var to menn på veg over Gaularfjellet. Dei skulle til Kristiania og klaga over hardt skatte- og avgiftspress. Ved Skarvatnet k...

Minnestein over Bertel Kaale

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 10.07.2001
Author: Hermund Kleppa
Bertel Andreas Kaale (1887-1939) frå Breim var styrar på Nordfjord folkehøgskule på Vereide i Gloppen i åra 1922-1938. Elevlaget ved skulen reiste ein...

Minnestein over Ola Espedal

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 13.07.2001
Author: Hermund Kleppa
Folk i Sogn og Fjordane har heidra minst sju personar med minnestein for innsats i song- og musikklivet. To minnesteinar står på kyrkjegarden i Holmed...

Minnestein over Sigurd Fossen

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 13.07.2001
Author: Hermund Kleppa
Folk i Sogn og Fjordane har heidra minst åtte personar med minnestein for innsats i song- og musikklivet. To minnesteinar står på kyrkjegarden i Holme...

Minnestein om engelske krigsgraver i Eivindvik

Folk og samfunn
Plakett / Plaque
Publisert: 16.07.2001
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden i Evindvik står ein liten, låg stein med tekstplate på. Han er sett til minne om 16 engelske marinesoldatar som omkom i desember 1917....

Skredene på Eiki

Ver og klima
Skred / Avalanche
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Eiki er første garden ein møter når ein kjem til Vetlefjorden frå Dragsvik. Bakanfor gardstunet ligg Eikadalen. Her har det losna svære snøskreder som...

Flaumen i Vetlefjorden i 1820

Ver og klima
Flaum / Flood
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Vetlefjorden er ein lang og smal dal. I fjellet bak ligg breen som heile året sender smeltevatn nedover dalen. Til vanleg går dette pent og pynteleg f...

Minnestein over fylkesmann Hans Seip

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 20.07.2001
Author: Hermund Kleppa
Hans Seip (1881-1945) var fylkesmann i Sogn og Fjordane frå 1929 til han vart avsett av NS-regimet sommaren 1941. Han flytte då til Fjærland. På nyåre...

Island - Ingolv Arnarson-minnesmerket på Ingolvshøgdi

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 21.07.2001
Author: Hermund Kleppa
Ingolv Arnarson frå Dalsfjorden i Sunnfjord var den fyrste landnàmsmannen på Island. Etter Landnàmabok kom han til Island i 874. Det finst tre Ingolv-...

Skredene på Tue

Skred / Avalanche
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Garden Tue ligg kring 3 km vest for Balestrand sentrum. Det gamle hovudtunet låg på sletta nedom riksvegen der husa på bruk nr. 7 ligg i dag. Ei lita ...

Bjørnejakt på Bruhjell i 1881

Dyreliv
Jakt / Hunt
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
I 1881 vart ein bjørn skamskoten på garden Bruhjell i Balestrand. På ettersommaren var denne bjørnen til mykje plage for folka på garden. Til slutt dr...

Gamle Sande sentrum

Bygd / Village
Publisert: 14.08.2001
Author: Jan Anders Timberlid
Fram til andre verdskrigen låg alle sentrumsfunksjonane på Sande nord for elva, det vil seie at både offentlege og private tenesteytingar låg på Skage...

Minnestein over Henrik Mohn Dahl og Mette Mohn Dahl

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 16.08.2001
Author: Hermund Kleppa
17. mai 1914. "Dagen var høgtidsam og gild i alle maatar. Veret var vakkert og nokolunde blankt. Ein høveleg vindpust som so vidt fekk flaggi til å br...

Ortnevik kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Ortnevik kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Ortnevik, på sørsida av Sognefjorden i Høyanger kommune. Kyrkja, som har 292 sitjeplassar, var...

Minnestein over Olav Sande

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
LÆRAR - OLAV SANDE - 1850-1927 - TONESKALD, SEGNSAMLAR - DIKTAR OG MÅLMANN. Dette er innskrifta på Olav Sande-støtta i gardstunet på Sande i Høyanger....

Galdeverpet - lakseverp i Ortnevik

Folk og samfunn
Felle / Trap
Publisert: 07.07.1999
Author: Terje Eggum
Gilja på Galdeverpet i Ortnevik i Sogn rakk tolv meter over sjøen. På denne staden har det vore fiska laks i over 150 år. Ei tid var det over femti ak...

Minnestein over Andreas B. Vamraak

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Andreas B. Vamraak (1861-1936) var fødd på garden Vamråk i Høyanger. Han tok eksamen ved Stord lærarskule 1880 og var lærar til 1931, frå 1893 i heime...

Fornminne i myr og stein

Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Fjellgrunnen i Solund oppmoda ikkje til å rite inn bergkunst. Men her var mange hellerar og framspring eigna til buplass for dei tidlege fangstfolka, ...

Bjordal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Bjordal kyrkje er ei langkyrkje i tre som ligg i bygda Bjordal på sørsida av Sognefjorden i Høyanger kommune. Kyrkja, som har 167 sitjeplassar, vart v...

Krigsminnesmerke på Svalbard

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 28.08.2001
Author: Hermund Kleppa
Svalbard hadde 26 falne i krigsåra 1940-1945. Ein av dei var fødd i Solund og to var frå Davik. Like etter krigen vitja H.K.H. Kronprins Olav øygruppa...

Privat gravstad på Sørevikane

Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Ein av dei få private gravstadene i Sogn og Fjordane finn me på sørsida av Sognefjorden. Han ligg på garden Sørevik eller Søre Vikum i Høyanger kommun...

Minnestein over Eidsvoll-mannen Ole Elias Holck

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Minnesteinen over Eidsvoll-mannen Ole Elias Holck står på den gamle futegarden Alvera i Lavik der Holck budde heile sitt vaksne liv. Steinen vart reis...

Handelsstaden Verholmen

Næring og handverk
Hamn / Port Handel / Trade
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Seglar ein inn Sognefjorden og rundar Bekkaneset kjem ein - om ein held seg på nordsida av fjorden - etter ei stund til Verholmen i Lavik. Her var det...

Minnestein over Ragnar Melvær

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 05.09.2001
Author: Hermund Kleppa
"Ungdom reiste denne steinen i takksemd for truskapen din mot gode framtak", er innhogge på minnesteinen over Ragnar Melvær på kyrkjegarden i Florø, a...

Minnestein over korporal Kolbjørn K. Bolstad

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 05.09.2001
Author: Hermund Kleppa
To frå Sogn og Fjordane fall under frigjeringa av Finnmark vinteren 1944/1945. Den eine var Oskar Dale frå Arnafjord i Vik, den andre Kolbjørn K. Bols...

Futebustaden Alvera

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Garden Alvera ligg ved Sognefjorden nokre kilometer innanfor Lavik. Her trur ein at nokre av dei fyrste som slo seg ned Sognefjorden skal ha busett se...

Lavik kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Lavik kyrkje er ei åttekanta kyrkje i tre som ligg i bygda Lavik i Høyanger kommune. Kyrkja, som har 380 sitjeplassar, vart vigsla 10. desember 1865 a...

Ferjestaden Lavik

Samferdsle
Bygd / Village Ferje / Ferry Kai / Quay
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Hovudferjesambandet over den ytre delen av Sognefjorden har sidan det kom i gang i 1955 hatt Lavik som ferjestad på nordsida av Sognefjorden. Lavik ha...

Sjukeheimen i Lavik - tuberkulosesjukehus

Sjukehus / Hospital
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Tæring og spillsykje hadde vore ei sann plage for folk ved kysten i alle år, men frå 1850-talet gjekk spillsykja attende, medan tuberkulosen (tæring) ...

Vadheim electrochemiske fabrikker

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Snorre Dag Øverbø
A/S Vadheim Elektrochemiske Fabriker vart skipa i 1907 og er den eldste av dei større industriverksemdene i Sogn og Fjordane....

Minnestein om dødsulukke i Fresvik

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 12.09.2001
Author: Hermund Kleppa
I 1904 skjedde ei stygg arbeidsulukke i Fresvik. Anna Thorkildsen fekk ei tung grasrodde (ein rund høyball) over seg som kosta henne livet. Ei tid ett...

Sjur i Vaim

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Den eldgamle slekta som hadde sete på halve Hovland med ei landskyld på 45 merker smør, døydde ut på 1790 talet. Knut Larsson Tronvik som var i mågska...

Vadheim som trafikknutepunkt

Samferdsle
Bygd / Village Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Tidlegare vart Vadheim rekna som ein av dei viktigaste stadane i fylket. Staden fungerte som eit knutepunkt for reisande frå Bergen som anten skulle n...

Klausen Mekaniske Verksted AS

Skipsverft / Ship yard
Publisert: 14.09.2001
Author: Finn Borgen Førsund
Verksemda i Bøvika vart starta av Jørgen Klausen i 1948. Broren Olav kom med seinare, og vart dagleg leiar. Til 1980 vart verksemda kalla Brødrene Kla...

Ullebøvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Vaimslandet var før ei vanskeleg bygd å ta seg fram i. Fire strie elvar brusa gjennom tettaste bygda. Bruer var der ikkje, så kvar ein stad folk skull...

Vêrspåmannen i Røyrvik

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Magnus Skildheim, fødd 18.07.1932, kjem frå Luster og vart tidleg kjend for sine merkelege evner til å spå vêr og føre langt betre enn meteorologane. ...

Vadheim Turisthotell

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Omkring åra 1850 vart det vanleg for velståande europearar, særleg engelskmenn, å dra til Noreg for å oppleve den mektige Vestlandsnaturen. Ei vanleg ...

Tronvik psykiatriske behandlingsheim

Folk og samfunn
Sjukehus / Hospital
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Sogn og Fjordane hadde i mange år lege langt etter dei fleste fylke når det gjaldt omsorga av psykisk helse. Dei sjukaste vart plassert på Neevengaard...

Kyrkjebø kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Kyrkjebø kyrkje er ei treskipa langkyrkje i tre som står i bygda Kyrkjebø i Høyanger kommune. Kyrkja, som har 500 sitjeplassar, vart vigsla 7. oktober...

Minnestein i Vadheim over falne i krigen 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 21.09.2001
Author: Hermund Kleppa
To ungdommar frå Vadheim sette livet til under krigen 1940-1945. Begge omkom i krigsforlis, den eine om bord på panserskipet Eidsvold i norsk farvatn,...

Kapteinsgarden i Måren

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Borgarhuset Kapteinsgarden gjer eit solid inntrykk der det ligg ved Sognefjorden, i den vesle, veglause bygda Måren....

Jorddyrking i Stardalen

Gardsbruk / Farm
Publisert: 25.09.2001
Author: Finn Borgen Førsund
I den halvtanna mil lange Stardalen, på mellom 280 til 300 m o.h., var det i 1920-åra 37 gardsbruk. Mykje av innmarka vart årvisst overfløymt. Opptakt...

Sparebanken i Jølster

Bank / Bank
Publisert: 25.09.2001
Author: Finn Borgen Førsund
Sparebanken i Jølster kom i siste fase av sparebank-etableringa i Sogn og Fjordane. Banken vart opna i Årdalen i 1901. Banken vann seg snøgt ein solid...

Parken i Høyanger

Park / Park
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Bustadområdet Parken i Høyanger vart oppført i industristaden sin barndom. Området har den engelske hagebyen som førebilete, og er i dag freda på grun...

Hermetikkfabrikk i Sauesund

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 01.10.2001
Author: Finn Borgen Førsund
Det var i Askvoll produksjon av krabbehermetikk tok til og fekk størst omfang på kysten av Sogn og Fjordane. Her er òg eit godt område for krabbefiske...

Løkeland hermetikkfabrikk på Atløy

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 01.10.2001
Author: Finn Borgen Førsund
Verksemda vart etablert av Sigurd Løkeland i 1922. Hovudproduktet har vore hermetisert krabbe, naturell eller som postei. Til ut på 1960-talet vart kr...

Gunnar S. Gundersen - verdskjent kunstnar

Språk og kunst
Måleri / Painting Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Kunstnaren Gunnar S. Gundersen (1922-1983) kom til Høyanger som 6-åring og voks opp her. Han vert rekna som ein av dei viktigaste av dei non-figurativ...

Vilnes kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Vilnes kyrkje er ei langkyrkje i tømmer som står på Vilnes, på sørspissen av Atløy i Askvoll kommune. Kyrkja, som har 130 sitjeplassar, vart bygt i 16...

Askvoll kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Askvoll kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Askvoll. Kyrkja, som har 425 sitjeplassar, vart vigsla 13. desember 1863 av prost Johan Carl Ch...

Bulandet bedehuskapell

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Bulandet bedehuskapell er eit påbygd bedehus i tre som står på Kjempeneset på Musøya i Askvoll kommune. Bedehuskapellet, som har 170 sitjeplassar, var...

Minnestein over Christen Jenssøn

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Kring 1950 kom det for dagen ein stor hellestein med gamal innskrift på kyrkjegarden ved Askvoll kyrkje. Dei innhogde bokstavane CIS passa med Christe...

Far og son Bakke - framståande venstremenn frå Holmedal

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
I andre halvdel av 1800-talet gjekk det føre seg ei storstila oppblomstring av norsk nasjonalkultur og åndsliv, og i brodden for dette stod den tids "...

Telegraflina over Jernhetta

Telefonline / Telephone line
Publisert: 17.10.2001
Author: Oddkjell Bosheim
Telegraflina over Jernhetta på fjellet mellom Lærdal og Aurland vart bygd i 1859 som ein del av telegrafsambandet mellom Oslo og Bergen. Dette var den...

Det store hamskiftet i Stongfjorden

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Stongfjorden var ein av dei første industristadene her i fylket, med den første aluminiumsfabrikken i Skandinavia....

Gruvene i Grimelia

Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
I juni 1759 fekk "Grimmeliens Kobberværk" kongeleg privilegium til å drive gruvedrift innanfor ein radius på om lag 20 kilometer. Dette omfatta også S...

Trollefos Uldvarefabrik

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
I over tretti år forsynte Trollefossen ved garden Engjabøen i Holmedal ein ullvarefabrikk ved same namn med straum, fram til bygningane brann ned i 19...

Helle Teglverk

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Frå 1890-åra til kring 1920 var gamle Fjaler kommune best forsynt med industriell aktivitet i Sogn og Fjordane. To teglverk vart dei største tiltaka f...

Vårdal teglverk

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Frå 1890-åra til kring 1920 var gamle Fjaler kommune best forsynt med industriell aktivitet i Sogn og Fjordane. To teglverk vart dei største tiltaka f...

Grindheim kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Den første kyrkja på Grindheim var ei stavkyrkje med frittståande klokketårn; støpul. Kyrkja er nemnd første gong i 1326, men ho vart truleg bygd leng...

Skånevik - handelsstaden

Busetnad, bygd, by
Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Kjell Andresen
Det er berre to bygningar att av den gamle handels- og gjestgjevarstaden i Skånevik. Dei står midt i sentrum tett ved hovudvegen som går gjennom bygda...

Minnestein over Johannes Haarklou

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 04.12.2001
Author: Hermund Kleppa
Johannes Haarklou (1847-1925), fødd på Hårklau i Haukedalen, er ein av dei mest allsidige komponistane Norge nokon gong har hatt. Han studerte m.a. i ...

Kyrping

Busetnad, bygd, by
Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Kjell Andresen
Handelsstaden nede ved fjorden på Kyrping høyrer ikkje til den eldre gruppa av handelsstader frå 1600- og 1700-talet. Først etter liberaliseringa av h...

Halsnøy kloster

Tru og livssyn
Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Halsnøy kloster ligg midt i det frodige fjordlandskapet i Sunnhordland, på eitt av dei låge eida, eller 'halsane' som har gjeve øya namn. Slake bøar s...

Fjelberg

Tru og livssyn
Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
Den vakre prestegarden på Fjelbergøya ligg nokre minuttars gange opp frå fjorden, i eit tett tun med kyrkja sør for hovudbygningen og bispestova mot n...

Sunde

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Geir Røssland
I 1852 sette Haktor Thorsen opp to store sjøbuer på eitt av gardsbruka på Sunde og tok til med handel og sildesalting. Dette vart starten på eit indus...

Rød

Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
I 1969 gav Sigurd og Margreta Dønhaug ei samling på om lag 170 kulturhistoriske gjenstandar til Kvinnherad kommune. Dei ønskte at gåva skulle vera kim...

Skyssbåtane «Kelvin» og «Terje» – i Svelgen

Båt / Boat
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa (red.)
I over 150 år sytte Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane (1858-2012) for regelmessig transport til og frå Bergen og lokalt i fylket. Utanom Fylkesbaatane ...

Kristoffer Teige

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
I 2017 er det 130 år sidan kulturpersonlegdomen Kristoffer Teige (1887-1967) vart fødd, og 50 år sidan han fekk Kongens fortenestemedalje i sølv....

Skulevegen Tenningåsen - Eitorn

Samferdsle
Skule / School
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Den veglause garden Tenningåsen ligg høgt og fritt på litt over 300 meter, rett ved innlaupet til Fjærlandsfjorden. Borna på denne høgdegarden fekk mo...

Kor gamle er gardsnamna våre? Ein kort studie kring gardsnamna i Stryn kommune

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Professor Jørn Sandnes skriv: «Kor gammal den norske garden er, kan vi ikkje seie visst. Gardane har vakse fram smått om senn til det vi kan kalle den...

Baroniet Rosendal

Busetnad, bygd, by
Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Per Jahn Lavik Anne Grete Honerød
Baroniet i Rosendal ligg på grunnen til den gamle adelege setegarden Hatteberg, på nordsida av Hattebergelva, ein kilometers veg opp frå sjøen. Dei tr...

Vimpel i Bulandet frå fiskebåten «Leikaren»

Næring og handverk
Båt / Boat
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1975-1976 var Magnus Waage, fødd i Hyllestad, ein tur til Hebridene. I Stornoway kom han tilfeldig i kontakt med skipperen på båten «Asco». B...

Amerikabrev frå Øvre Amla

Historier om migrasjon
Litteratur / Litterature Utvandring / Emigration
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
I 1894 fekk godseigar Hans K. Heiberg på Øvre Amla post frå Gunhild, ei kvinne som hadde tenestegjort hjå han før ho flytta til Amerika med familien s...

Jørgen Ryssdal Tøndefabrik

Fabrikk / Factory
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
I uminnelege tider har tønner vorte nytta til oppbevaring og transport av mat- og drikkevarer. Produksjonen blømde i periodar med rikt sildefiske, og ...

Eit barnedrap i Luster i 1796

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Ein aprildag i 1796 rodde Johanna Larsdotter ut på fjorden ved Dale i Luster saman med dei to små borna sine. Etter nokre åretak greip ho fyrst dotter...

Mikkel Larsson Stenehjem - smed i Sogndalsfjøra

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Mikkel Larsson Stenehjem var smed i Sogndalsfjøra i om lag 40 år, og etterlet seg tre protokollar som til saman er spanande dokumentasjon om eit handv...

Rangele Lassedotter Varli - ei kvinnestemme frå Hyllestad

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum Kvinnestemmer.net
Rangele Lassedotter ( 1620-1707) frå Hyllestad må ha vore kring 80 år då ho i 1700 gjekk opp kyrkjegolvet i Hyllestad for å bli vigd for tredje gong. ...

Om gravstaden i Botnane og grava til ein omstreifar

Publisert: 06.02.2024
Author: Ståle Sørbotten Hermund Kleppa
«… ein ukjend mann kom roande langs stranda våren 1899 og tok land i Sørbotten og fekk husly på ein av gardane der. Vi veit ikkje om han var sjuk då h...

Breims tobakafholdsforening

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Kampen mot alkohol fekk ein stor folkeleg oppslutnad i Noreg. På byrjinga av 1900-talet skal om lag 10% av den vaksne befolkninga her i landet ha vore...

Kvinnherad kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Liden
Den høgreiste Kvinnheradskyrkja, med den karakteristiske profilen mot den mektige Malmangernuten i bakgrunnen, gjev deg i sjeldsynt grad ei kjensle av...

Minnestein over romanifolk (taterar) i Vik

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Heidra dei reisande» står som overskrift i Sogn Avis på oppslag om avduking av ein minnestein på Vikøyri, laurdag 20. august 2016. «dei reisande» ell...

Fylkesbaatane-flagget i Rysjedalsvika

Fylkesbåtane
Publisert: 06.11.2016
Author: Hermund Kleppa
Det er eit kunstverk, med tittelen FSF – (For evig!), signert Oddvar Torsheim. Flagget er «hogge» i stein, måla med «evigvarande Bengalakk», og bolta ...

Fylkesbaatane – Barndomsminne om DS «Lærdal»

Fylkesbåtane
Fylkesbaatane
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Og no har «Lærdal» lagt opp for godt. Kvar er det han ligg? Er det på Laksevåg eller i Dokken? Der får han ikkje lov å liggje. Han høyrer ikkje heime...

Om ei drukningsulukke i Lustrafjorden år 1875

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Laurdag 29. juli 1928 drukna 11 menneske i Luster. «En forfærdelig ulykke i Lusterfjorden» var overskrifta på nyhendeoppslaget til avisa «Sogningen» (...

Nordfarjekt frå Lyngen kapra på Stadhavet i ufredsåra 1807 – 1814

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Ein finn hadde flinte-rifla. Han skaut 3 engelsmenn i båten fyrr dei kom til jægti.» Dette fortel Anders Skaasheim i 1922. Han hadde høyrt om den dra...

Tjernagel

Arkeologi
Publisert: 07.01.2013
Author: Svein Indrelid
I nær tre tusen år har Tjernagelshaugen lege som eit landemerke ved Bømlafjorden. Skalden Torarin lovtunge nemner haugen i si skildring av Knut den me...

Om «Stavangerfjord» på cruise i Sogn og Fjordane

Folk og samfunn
Cruiseskip / Cruise ship Reise / Travel Turisme / Tourism
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1925 byrja Den Norske Amerikalinje (NAL) med cruisefart. Etter ankomst Bergen i slutten av juli sette DS «Stavangerfjord» kursen nordover til...

Anders Skaasheim - "målmann frå Bjørgvin" i Finmark

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Det er vandt [vanskeleg] å arbeida for norsk mål i Finnmark.» Det noterte Anders Skaasheim i dagboka si 20. desember 1921. Han var komen til Hammerfe...

Kvinnefossen i Leikanger

Folk og samfunn
Foss / Waterfall
Publisert: 31.05.2007
Author: Hermund Kleppa
År 1900 skildra topografen Amund Helland elva Kvinna i Leikanger med desse knappe orda: ".. et kort vasdrag, der løber sydover - og som styrter ud i S...

Fartein Valens minne

Språk og kunst
Publisert: 07.01.2013
Author: Ronny B. Skaar Bjarne Kortsen
«Fartein Valen er den centrale skikkelse i nyere norsk musikk. Ikke i kraft av nogen popularitet fremfor de andre yngre komponister, men fordi han set...

Frigjeringsdagen, 8. mai - offisiell flaggdag

Folk og samfunn
Historisk hending / Historical event
Publisert: 01.06.2007
Author: Hermund Kleppa
8. mai 2007 hadde Trude Bakke i NRK-Sogn og Fjordane eit programinnslag om flagging på frigjeringsdagen. "- Flaggdagen 8. mai skal markere dagen då No...

Einstapevoll - bygdetunet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 07.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
Einstapevoll (av einstape: «bregne») ligg på vestsida av Tittelsneshalvøya. Fram til 1831 var garden prestebustadgods under Stord presteembete. Presta...

Haugsbø

Busetnad, bygd, by
Publisert: 07.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
Den einbølte, veglause garden Haugsbø ligg på austsida av Tittelsneshalvøya, ut mot Ålfjorden. Heilt frå mellomalderen har garden truleg lege under St...

«Paa visit hos – Fyrvogter Hess, Kinnesund.» 1907

Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Året 1867 er fyrhistorisk merkeår i Sogn og Fjordane. Om hausten lyste dei to første fyra i fylket; det eine på skjeret Stabben ved innseglinga til Fl...

Romsa

Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
Dei tre Romsaøyane høyrer til naturperlene i Sunnhordland. Dette har mange av dei som ferdast med fritidsbåt, oppdaga. På øyane finst mange gode landi...

100 år i Lunden – slektstreff på Slinde

Slekt / Family
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa Jon Lidal
Laurdag 22. mai 2010 var det slektstreff i Lunden på Slinde, så og seia på dagen 100 år etter at Kristi og John Lidal kom hit som nye eigarar. Slektst...

Strandkai-terminalen – «midt i Bergen»

Kai / Quay
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Få har så kort veg til Torget, Torgalmenningen og Bergen sentrum som dei som kjem med båt til Strandkai-terminalen. Inst i Vågen ligg han – ei sentra...

Borgåsen

Arkeologi
Publisert: 08.01.2013
Author: Svein Indrelid Bjørn Myhre
I Etne finst det heile fire bygdeborger. Dei ligg alle strategisk til, slik at dei har tent som tilfluktsstader og vern for sentrale delar av bygda....

Helgaberget

Arkeologi
Publisert: 08.01.2013
Author: Svein Indrelid
Helgaberget - det heilage berget - er ein liten bergknaus som løftar seg nokre få meter opp over terrasseflata på Støle. Bergflata er oversådd av hell...

Sæbøtunet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Tore Lande Mo
Når du kjem inn i det velstelte tunet på Sæbø, like ovanfor Etne sentrum, opplever du inntrykket av ein sunnhordlandsgard lenge før traktoren si tid; ...

Støle kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Steinkyrkja på Støle kan vera bygd kring 1160, truleg som privatkapell eller høgendeskyrkje for den mektige Stødle-ætta. Det ligg nær å tenkja at det ...

Salbu bru - einaste kvelvingsbrua i Hyllestad

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Salbu bru - midt mellom Salbu vegkross og Sørbøvåg - er eit fint døme på ei kvelvingsbru frå tidleg på førre århundret. På to steinar står innhogge: "...

Stølsstein og stølsklopp

Busetnad, bygd, by
Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Nær riksvegen i Ønadalen finn vi to kulturminne som har vore til nytte og glede for folk gjennom generasjonar: Stølssteinen og steinkloppa over Salbu-...

Bilete til minne om professor L.M. Gimmestad

Folk og samfunn
Plakett / Plaque
Publisert: 04.12.2007
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1947 var eit stort reisefølgje av amerikanarar på vitjing i Nordfjord. Firda Ungdomslag skipa til ei "norsk-amerikansk" stemne i Gloppen sønd...

Årstad

Arkeologi
Publisert: 23.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
Alrekstad (senere Årstad) er Bergens arnested. Gården var kongsgård for Harald Hårfagre og flere av hans etterfølgere: Eirik Blodøks, Håkon den gode o...

Minnestein over lærar og klokkar Gjert Aarnæs

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 04.12.2007
Author: Hermund Kleppa
Gjert Aarnæs frå Viksdalen var lærar i Viksdalen frå 1876 til han døydde i 1910. Han var folkeopplysar, politikar, fråhaldsmann, målreisar og misjonsv...

Meistersmeden i Marifjøra - Erik Øvrebø

Busetnad, bygd, by
Publisert: 04.12.2007
Author: Hermund Kleppa
- Han var ein legende som folk hugsar enno. Det var Gudrun Vigdal sine ord hausten 2007 om smeden Erik Øvrebø. Han var fødd i 1873 på Øvrebø i Gaupne,...

Håkonshallen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 23.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
I 1266 «brann hallin i Biorgyn», forteller de islandske annalene. Den bygningen vi kaller Håkonshallen, må være en av de «to gode steinhaller» kong Hå...

Rosenkrantztårnet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 23.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
På Scholeusstikket fra 1580-årene er den befestede kongsgården ved innseilingen til Vågen blitt til et moderne renessanseslott – Bergenhus slott. De k...

Sunnfjord Museum - Guddal skulehus

Busetnad, bygd, by
Skulehus / School building Skule / School
Publisert: 04.12.2007
Author: Otto Huseklepp Hermund Kleppa
Etter at bygdetunet i Movika - no Sunnfjord Museum - opna i 1950-1951, var Sunnfjord Sogelag på leiting etter eit gamalt skulehus. I 1958 fann dei eit...

Rekvesøyane

Landskap
Publisert: 17.10.2018
Author: Jan Magne Cederstrøm Eli Anne Støfring Anna Elisabeth Mæland
Vifteforma avsetting ved Vangsvatnet. ...

Mariakirken

Tru og livssyn
Publisert: 24.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
Ved siden av kongsgården på Holmen, Håkonshallen og de nedre etasjene av Rosenkrantztårnet, er det de tre soknekirkene i sentrum som er bevart fra mid...

Steinkloppa over Os-elva

Busetnad, bygd, by
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Fram til 1970-åra gjekk ei gamal steinbru over Os-elva, mellom gardane Eide og Rutle. Ho vart truleg teken av isen, og i fleire år var det berre resta...

Nesje Fort

Busetnad, bygd, by
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Sommaren 1940 starta den tyske marinen bygginga av eit kystfort på Nesje. Byggeleiinga var tysk, men store deler av arbeidet vart utført av norske ent...

Bryggen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 24.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
På 1300-tallet var Bergen et handelssentrum av europeisk betydning. Byen hadde kanskje om lag 7000 innbyggere og var den største og viktigste i landet...

Sedimentprøver i Vangsvatnet

Ver og klima
Publisert: 18.10.2018
Author: Håvar Mjøs Nilsson Ranveig Karoline Sjøholm Vetti Ane Netland Rolland
Gjennom de siste årene har fokuset på flom og ekstremvær stadig økt. Dette skyldes i stor grad høye kostnader for å dekke skader, men også fordi forsk...

Løland leir

Busetnad, bygd, by
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Vinteren 1941-42 var tyskarane i gang med å bygge ein ny brakkeleir i utmarka like sør for Løland bru, og i februar 1942 var ein tropp med infanteri-s...

Vågsbunnen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 24.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
VÅGSBOTN - EN BYDEL I MIDDELALDERBYEN Vågsbotn var navnet på den innerste delen av østbyen: fra Auta-almenning (dagens Vetrlidsalmenning) rundt bunne...

Tusensvis av år med sedimenter i Vangsvatnet

Ver og klima
Publisert: 19.10.2018
Author: Heidi Øyarhamn Sunniva P. Due Svendsen Joseph Buckby
Bli med på et dypdykk i sedimentarkivet i Vangsvatnet der en kjerne på om lag fire meter ble hentet opp 3. oktober 2018. Denne gir oss et innblikk i t...

Bokbyen i Fjærland

Busetnad, bygd, by
Butikk / Shop Detaljhandel / Retailer
Publisert: 11.12.2007
Author: Per Olav Bøyum
I juni 1996 opna kulturminister Åse Kleveland Den norske bokbyen i Fjærland, den åttande i Europa og den fyrste i Norden. Den vesle tettstaden Mundal ...

Hyllestad leir

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Våren 1941 vart eit tysk infanteri-kompani fast stasjonert på Hyllestad, og på same tid starta bygginga av brakker og bunkerar på Myrgjerdet og ved ve...

Strandsiden

Busetnad, bygd, by
Publisert: 24.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
I løpet av 1300-tallet endret Strandsiden seg fra et landlig klosterlandskap til et pulserende handelssentrum med sjøboder, sjøhus og hoper....

Verftet

Næring og handverk
Publisert: 25.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
Navnet «Verftet» er i dag knyttet til både et helt strøk og et bygningskompleks i ly av Fredriksberg festning. Det opprinnelige skipsverftet er anlagt...

Bergen - bysamfunnet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Per Jahn Lavik
Bergen – vår første kongelege residensby – var gjennom mellomalderen Norges og Nordens største by. Bygningane kring Vågen fortel om Bergen som sentrum...

Bukseselar i Nordfjord på 1800-talet

Folk og samfunn
Tekstil / Textile
Publisert: 28.12.2007
Author: Ingrid Berger
Bukseselar i friske fargar er ikkje noko mannfolk vanlegvis brukar i Nordfjord i dag. På 1800-talet, derimot, må fargerike bukseselar ha vore ein vanl...

Sandviken

Næring og handverk
Publisert: 28.01.2013
Author: Per Jahn Lavik Trygve Fett
Like ved innslaget til tunnelen ved Amalie Skrams vei i Sandviken, finner vi et kulturminne av europeisk format; et repslageri som produserte tauverk ...

Mønster på strikka mannstrøyer frå Nordfjord frå 1800-talet

Folk og samfunn
Tekstil / Textile
Publisert: 28.12.2007
Author: Ingrid Berger
I 2007 kan du ikkje sjå på kleda til folk at dei er i frå ein bestemt plass i bygdenoreg. For 150 år sidan, derimot, kunne du gjerne det. Mønsteret i ...

Bergenske i fart på Island

Busetnad, bygd, by
Transport / Transport
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
Det Bergenske Dampskibsselskab dreiv rutetrafikk mellom Noreg og Færøyane/Island i åra frå 1908 til om lag 1950. Bergenske si islandsrute var ikkje mi...

Bedehuset Betel i Hjelledalen

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
Hjelledalen strekkjer seg nordaustover frå Strynevatnet. Bedehuset ligg for seg sjølv på nordsida av vegen om lag 1 km frå austre enden av Hjelledaltu...

Ei grav - Fredrikke Sophie Christensen

Busetnad, bygd, by
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
"Liti og kroki" minnest Tryggve Rishovd, fødd 1916, at Sophie Christensen i fylkesmannsgarden var. Ho budde hjå sonen, fylkesmann I.E. Christensen. "I...

Heidersteikn til jordmor - Bertha M. Nes på Veitastrondi

Busetnad, bygd, by
Minne / Reminder
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
Ein dag i august 1927 var redaktøren i avisa Sogningen på besøk på Veitastrondi. I eit større stykke etterpå stod det også noko om jordmora i bygda, B...

Lyster Sanatorium - Harastølen

Folk og samfunn
Hotell / Hotel Sjukehus / Hospital
Publisert: 21.05.2025
Author: Ottar Starheim
Lyster Sanatorium var eit av dei største spesialsjukehusa i landet og var frå 1902 tuberkulosesjukehus for heile Vestlandet. I seinare tid har by...

Per Ivarson Undi

Historier om migrasjon
Utvandring / Emigration
Publisert: 28.05.2025
Author: Per Christian Underhaug
Familien var dei fyrste som utvandra frå Sogn....

En armring til begjær

Publisert: 02.06.2025
Author: Nils Anfinset
Hvem har vel ikke hatt et stort ønske om å finne gull en eller annen gang? Nettopp dette gjorde gårdbruker Nils Bjelland fra Vikse i Sveio i november ...

Hopssundet

Publisert: 03.06.2025

Brevet frå Jonas Wessel Crøger

Folk og samfunn
Kvinner og likestilling Skule Skule / School
Publisert: 03.07.2025
Author: Anett Ytre-Eide
Sommaren 1843 kom det eit brev til Leikanger formannskap. Brevet var frå personellkapellan Jonas Wessel Crøger i Bergen, og handla om planane han hadd...

Julerefleksjonar frå ein utvandrar

Folk og samfunn
Jul Utvandring / Emigration
Publisert: 16.12.2025
Nordmenn som utvandra til USA på 1800- og første halvdel av 1900-talet fekk nok mange store og små kultursjokk. Mange sende brev heim til familie og v...

Dei tre ski-pionerane i Breckenridge

Historier om migrasjon
Sport / Sport
Publisert: 07.01.2026
Author: Eirik Helleve
Breckenridge, Colorado, er ein av dei best besøkte skistadane i USA. Kvart år kjem bortimot to millionar skituristar til byen for å stå på ski i skian...

Lyse kloster

Tru og livssyn
Publisert: 21.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Marit Nybø

Dåpsklede i Nordfjord før 1900

Folk og samfunn
Tekstil / Textile
Publisert: 12.11.2007
Author: Ingrid Berger
Når vi i 2007 tenkjer på eit dåpsbarn i dåpsklede frå Nordfjord, er det ein fleire veker gamal beibi i lang, kvit kjole med kvit hue vi ser for oss. F...

Lysøen

Språk og kunst
Publisert: 21.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Jostein Mæland Stephan Tschudi Madsen
Lysøen, dette eventyrslottet med den russisk-inspirerte løk-kuppelen på hjørnetårnet, står som eit minne om historismens mangfald og eit monument over...

Folkemusikken i Årdal

Busetnad, bygd, by
Musikkinstrument / Musical Instrument Musikk / Music
Publisert: 07.07.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Folkemusikken i Årdal kjenner vi i dag gjennom gode musikarar frå Årdal som har vidareført tradisjonane. I Årdal finn ein mange kjelder både om song o...

Vasselhelleren

Arkeologi
Publisert: 02.10.2018
Author: Knut Andreas Bergsvik
Vasselhelleren er ein av dei største i fylket. Han ligg under eit overhengande fjellparti som er ca. 125 meter langt og opptil 13 meter djupt. På 1920...

Fossane i Nærøydalen

Busetnad, bygd, by
Foss / Waterfall
Publisert: 15.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Dei store fossane inst i Nærøydalen, Sivlefossen og Stalheimsfossen er kjende attraksjonar og døme på større elvar som tidlegare rann mot Voss. Dette ...

Bogelia

Ver og klima
Publisert: 02.10.2018
Author: Amalie Skjold Mathiassen Frida Riple Forsberg Judith Margrete Vestre
Sikringsområde for Statens Vegvesen etter sørpeskredhendingar. Radarovervaking og stenging av vegen på kort varset....

Vangsvatnet

Ver og klima
Publisert: 02.10.2018
Author: Aasheim, Sebastian H. Godø, Erlend H. Kvellestad, Nikolai H. Solheim, Vegard M.
Vangsvatnet er eit arkiv for fortidas flaumar. Vangskyrkja har inskripsjon frå flaumen i 1604....

Fossane i Nærøyfjorden

Ver og klima
Foss / Waterfall
Publisert: 15.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Nærøyfjorden kan skilte med så mange som 25 større og mindre fossar. Av desse reknast Kjelfossen som den viktigaste, men fleire andre er òg verdt å ne...

Tokheimslia

Ver og klima
Publisert: 02.10.2018
Author: Evelyn Natterøy Marte Eimind Kvalnes
På byrjinga av 90-talet var det fleire vintre med ekstremt med nedbør på Vestlandet. Odda samfunnet vart rysta av fleire store snøskred som tok hus og...

Opo

Ver og klima
Publisert: 02.10.2018
Author: Torbjørn Sletten Haga Anine Eikrem Helland
Opo gjekk over alle breidder i novmber 2014. Mykje vart øydelagt og NVE har brukt millionar på å sikre elva....

Engevik

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Anders Kåre Engevik
Halvvegs inne ved Sævareidfjorden ligg offisersgarden Engevik. Først på 1700-talet var garden dels krongods, dels i bonde-eige. I 1724 busette oberstl...

Fossane i Flåm og Aurlandsfjorden

Busetnad, bygd, by
Foss / Waterfall
Publisert: 15.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
I Flåmsdalen og i Aurlandsfjorden finst det både kjende og ukjende fossar som pregar landskapet. Nokre av desse er blant dei mest kjende turistattraks...

Huldafossen i Fresvik

Busetnad, bygd, by
Foss / Waterfall
Publisert: 15.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Huldafossen i Fresvik er rekna som ein av dei viktigaste fossefalla innanfor Nærøyfjorden Verdsavområde. Fossen ligg i Huldabotnen, aust for Fresvikbr...

Engevikhavn

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Anders Kåre Engevik
Gjestgjevarverksemda i Engevik på 1700-talet kan ikkje ha vore særleg omfattande. Men hundre år seinare voks det fram ein handels- og gjestgjevarstad ...