Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 

Man kan per nå kun bruke opp til 3 filter samtidig

Viser 200 av 2401 resultater

Minnestein på garden ytre Ålen over falne i krigen 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Eit kort stykke frå sjøen på garden ytre Ålen i Askvoll står ein minnestein over tre ungdommar som miste livet i krigen 1940-1945. Dei var alle medlem...

Minnestein ved Askvoll kyrkje over falne 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden i Askvoll står ein minnestein med 16 namn, - alle frå Askvoll kommune som sette livet til under krigen 1940-1945. Minnesmerket vart av...

Bautastein over brørne Asbjørn og Vemund Melvær

Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Magnus og Marie Melvær miste begge sønene sine under krigen 1940-1945. Asbjørn, fødd 1908, døydde i fangenskap i Tyskland. Vemund, fødd 1922, omkom på...

Minnestein over gravlagde i Vangen kyrkje i Aurland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I den katolske tida og lenge etter reformasjonen 1536, hende det at døde vart gravlagde under kyrkjegolvet. Vangen kyrkje i Aurland vart bygd på 1200-...

Minnestein over Andrias Bryn i Gudvangen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Tett attmed vegen i Gudvangen står ein minnestein over matros Andrias Bryn, fødd 1918. Han reiste til sjøs før krigsutbrotet i 1939 og miste livet i e...

Minnesmerke over fylkesmann Christensen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sogn og Fjordane fylke har minnesmerke over to av fylkesmennene sine. Det eine står på grava til fylkesmann Hans Seip i Fjærland. Det andre står på je...

Minnestein over Absalon Pederssøn Beyer

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Den kjende bergens-humanisten Absalon Pederssøn Beyer var sogning av fødsel. Han vart fødd i Aurland i 1528, og kom til Bergen seks år gamal. På 1980-...

Minnestein over flysersjant Erling Julin Olsen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden i Midtgulen står ein minnestein over Erling Julin Olsen. Steinen vart reist i 1947 av folket i Svelgen ved Svelgen turn- og idrettsfor...

Vilhelm Bjørknes frå Gulen - kunstmålar og forkynnar

Person / Person
Publisert: 19.11.2006
Author: Hermund Kleppa
«Bjørknes var ein allsidig utrusta mann. Han dreiv gardsbruk på Byrknes attåt landhandel. Som unngut slo han seg på målarkunsti og kom i kunstnarlære ...

Fortun bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 19.11.2006
Author: Hermund Kleppa
Me har fleire døme på to generasjons-bedehus i fylket. Det gamle bedehuset måtta vika plassen for eit nytt. Føremålet var å få eit meir tenleg hus i h...

Nynorsk i Sogn og Fjordane - Huseby-salmeboka

Litteratur / Litterature
Publisert: 20.11.2006
Author: Hermund Kleppa
Året 1893 er eit salmebokhistorisk merkeår. For fyrste gong kom det ut salmar på nynorsk i ei offisielt godkjend salmebok. Og det var ein mann frå Sog...

Minnestein om Oscar II i Fjærland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Kong Oscar II var på besøk i Fjærland sommaren 1879. Dei som fylgde han fram til Bøyabreen og attende, ville ikkje ta i mot pengar for hjelpa. Kongen ...

Orgelharmonium i Ortnevik kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church Musikkinstrument / Musical Instrument
Publisert: 23.11.2006
Author: Hermund Kleppa
Ortnevik kyrkje stod ferdig i 1925. Ho er spesiell på mange måtar, - ikkje minst når det gjeld orgel. Orglet anno 2006 er bygd opp av to gamle orgel, ...

Bjørkehagar i Kroken

Plante / Plant
Publisert: 22.12.2006
Author: Leif Hauge
Trea i slike hagemarker var som regel låge, og med regelbunden avkapping av greiner gjorde dette at det var gode lystilhøve og vekstvilkår for gras og...

Lauving og rising på Urnes

Jordbruk / Farming
Publisert: 22.12.2006
Author: Leif Hauge

Lars Norevik - arkitekt og bygdeutviklar

Person / Person
Publisert: 09.01.2007
Author: Anders Øvrebø
Lars Norevik (1892-1949) var bygdeutviklar i Ortnevik. Han gjekk i gang med båtbyggjeri, han bygde elektrisitetsverk, han heldt yrkesskule, og han tei...

Markeringsstein for Tall Ships Races i Måløy

Monument / Monument
Publisert: 09.01.2007
Author: Hermund Kleppa
Den 15. mai 2005 vart det avduka ein markeringsstein for ei maritim storhending i Måløy sommaren 2008. Byen er endepunkt på første "leg" i gigantregat...

Gåtefullt gravfunn ved Guddal kyrkje

Tru og livssyn
Historisk hending / Historical event
Publisert: 17.01.2007
Author: Hermund Kleppa
Den 18. august 1928 hadde avisa Firda eit stykke om eit merkeleg gravfunn ved kyrkja i Guddal - "for ca. 20 år siden". Folk hadde kome over ei mengd l...

Sogn og Fjordane-Hebridene - To vasskverner

Mølle / Mill
Publisert: 17.01.2007
Author: Hermund Kleppa
"Norse Mill" står det på eit skilt ved riksvegen på øya Lewis nord på Hebridene. Ein gruslagt sti går fram til ei restaurert vasskvern. I Ortnevik i S...

Sogn og Fjordane-Hebridene - Bautasteinar

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 17.01.2007
Author: Hermund Kleppa
I 2006 var folk samla til historieseminar i Rivedal. Dei såg nærare på eldgamle bautasteinar. Det er minst 30 i Sogn og Fjordane. Kulturminne av dette...

Årstal i stein i Tundalen

Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Somme minnesteinar kan "stå" langt utanom allfarveg, og dei kan vera så anoyme, at ein må vita særskilt om dei. Som oftast er slike minnesmerke knytta...

Minnestøtte om slaget ved Berby 1808 og Jo Lothe-visa

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
I ufredsåra 1807-1814 var mannskap frå Sogn og Fjordane utkommandert til krigsteneste på Austlandet. Ein bergenhusisk grenaderbataljon kom til Østfold...

Minnestein over Peter Andreas Blix

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Arkitekt og ingeniør Peter Andreas Blix (1831-1901) berga i 1880-åra Hove steinkyrkje og Hopperstad stavkyrkje frå å bli nedrivne. Blix var ein av pio...

Minnestein over lege Einar Djuvstein - omkom ved Irma-forliset 1944

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Under andre verdskrigen vart hurtigruteskipet "Irma" og lastebåten "Henry" torpederte på Hustadvika av to norske torpedobåtar under norsk kommando. Ei...

Filippiner-Lund vidkjend og avhalden misjonær

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
David Olai Lund, betre kjend som Filippiner-Lund, vert rekna blant våre største misjonærar. Han såg tidleg vegen han måtte gå og førebudde seg særs gr...

Gulen kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Gulen kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Eivindvik. Kyrkja, som har 700 sitjeplassar, vart vigsla 13. desember 1863 av prost Thomas Erikse...

Herresalen - Prestebustaden i Eivindvik

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Ellingsen
Det staselege kvite huset nedanfor kyrkja i Eivindvik vert kalla Herresalen og var bustadhuset til "Eivindvigens anden skaber", prost Niels Griis Alst...

Minnestein over utflyttar frå Fresvik til Voss

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 08.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Kring 1660 reiste Mads Torbjørnson Hov frå Fresvik til Voss. Han kom til garden Sæve ved giftarmål med enkja Torbjørg. Mads Sæve var lensmann i åra 16...

Prost Niels Griis Alstrup Dahl - folkeopplysar og velferdsbyggjar

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Ellingsen
Prosten Niels Griis Alstrup Dahl (1778 - 1852) vert kalla folkeopplysar og patriot. Prestegjerninga hans kjem litt i skuggen av alt han gjorde for å b...

Minnestein om utvandring frå Stryn

Historier om migrasjon
Monument / Monument Utvandring / Emigration
Publisert: 10.12.2000
Author: Hermund Kleppa
25. juni 2000 var ein stor "utvandringsdag" på Fjelli. Fleire hundre menneske var tilstades. Det var urframføring av eit utvandringsspel ved Sølvbergn...

Gulatinget - Vestlandet sin lovstad

Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Gulatinget var møtestaden i Vestlandet sitt gamle lovområde. Frå først på 900-talet og 400 år frametter var tingmøtet i Gulen sentralt i rettsstellet ...

Askrova bedehuskapell

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 14.12.2000
Author: Harald J. Stavang
Askrova bedehuskapell vart vigsla av biskop Ragnvald Indrebø den 14. april 1957. Men arbeidet med å bygge bedehus på Askrova, er mykje eldre. Opptaket...

Krigsminne i Rutledal

Folk og samfunn
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Alt i mai 1940 kom tyskarane til Rutledal og bygde eit anlegg for utskyting av torpedoar. Seinare starta bygginga av eit kystfort, og infanterisoldata...

Krigsminne på Risenes

Folk og samfunn
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
I juni 1942 sende tyskarane evakueringsordre til eigarane av dei fire gardsbruka på Rise, og dei fekk tre dagar på seg til å pakke og flytte bort frå ...

Treskofabrikken i Selvågen

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Garden Selvågen ligg ved ei lita bukt på austsida av Brandangersundet i Gulen. I 1900 vart det starta treskofabrikk på staden. Produksjonen av tresko ...

Minnestein over Dannebrogsmann Hans Lem

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Ved Årdal kyrkje på Tangen står det fleire minnesteinar. Lem-steinen vart reist i 1903 til minne om ein namngjeten årdøl frå krigen mot Sverige i åra ...

Brekke kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Brekke kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Brekke ved Risnefjorden i Gulen kommune. Kyrkja, som har 390 sitjeplassar, vart vigsla 19. novem...

Wergeland-støtta på Verkland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
"Glem ei, du er støv! Glem ei, du er mere enn støv!" Med desse orda frå Henrik Wergeland let Dagne Groven Myhren duken falla av minnesmerket over dikt...

Kvernhuset på Nigardsgrandane

Industri, energi og naturressursar
Mølle / Mill
Publisert: 08.01.2001
Author: Sigbjørg Sperle Hermund Kleppa
Tett ved bilvegen til Nigardsbreen ligg eit meir enn hundre år gamalt kvernhus. Denne kverna var i bruk til kring 1950. I 1979 fòr kvernhuset i den st...

Gjetarhytta på Viva

Folk og samfunn
Hytte / Cabin
Publisert: 09.01.2001
Author: Hermund Kleppa Sigbjørg Sperle
Tett ved bilvegen til Styggevatnet, der turistvegen til Sprongdalen tek av, ligg Vivahytta, ei steinbu oppsett for sauegjetarar fyrst på 1900-talet og...

Minnestein over Jon J. Hop

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 10.01.2001
Author: Hermund Kleppa
Jon J. Hop var den første frå Solund som miste livet i krigen 1940-1945. Han var mannskap på ein båt på veg for å henta mjøl i Vaksdal. Båten vart kap...

Minnestein over falne frå Høyanger

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 13.01.2001
Author: Hermund Kleppa
Rett nedom det gamle posthuset i Høyanger står ein minnestein over fem som sette livet til i krigsåra 1940-1945. To sat i tysk fangenskap, tre var sjø...

Minnestein på Sande over falne i krigen 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
To ungdommar frå Gaular miste livet i kampane mot dei tyske invasjonsstyrkane ved Flå og ved Dokka. Dei fall same dagen, 25. april 1940. Begge blei gr...

Biletveverska Brita Lund

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Solfrid Otterdal Lien
Biletveverska Brita Lund var fødd 24. juni 1886 på garden Lund på Grodås i Hornindal. Ho var den eldste av fem sysken. Foreldra var nyrydningsfolk. De...

Hornindal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Hornindal kyrkje er ei langkyrkje i tre og er bygd på garden Kyrkhorne sin grunn. Kyrkja, som har 400 sitjeplassar, vart vigsla 30. november 1856 av p...

Syttandemaihaugen i Eitorn

Plass / Spot
Publisert: 02.02.2001
Author: Hermund Kleppa
Syttandemaihaugen på Eitorn er eit interessant kulturminne. Stadnamnet vitnar om ein bygdesamlingsstad på nasjonaldagen, svære grantre i ein sirkel be...

Kvelvingsbruer i Hornindal

Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Siri Gausemel
Langs Riksveg 60 gjennom Hornindal vil ein passere fleire vakre kvelvingsbruer, som kan vere verd å legge merke til. Etter å ha kryssa møregrensa vil ...

Krigsgrav i England - Martin Flo, Stryn

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 09.02.2001
Author: Hermund Kleppa
På ein gravstad i Greenwich i London er eit felt for norske graver. Mange av gravene har same type gravstein; dei er alle krigsgraver frå verdskrigen ...

Gjestgjevarstaden Furesund

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Garden Furesund ligg på Furøy like sørvest for Florø. Sjølve sundet ligg mellom Furøy og Ausa. Farvatnet er djupt og reint, slik at forholdsvis store ...

Krigsminne på Florølandet

Folk og samfunn
Krigsplass / War site Minne / Reminder
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Først våren 1942 starta det store innrykket av tyske soldatar på Florølandet, og på same tid starta også ei større utbygging av forsvarsverk. I løpet ...

Thor Solberg-statuen

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
På Florø Lufthamn står ei statue av ein tettbygd 40-åring. Mannen ser mot skyene, og er ved å fullføre sin ungdoms draum: Å flyge frå Amerika til Nore...

Gravminne over eidsvollmann i Solvorn

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 22.11.2000
Author: Hermund Kleppa
Nordre Bergenhus Amt (Sogn og Fjordane fylke) valde tre utsendingar til riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814. Dessutan var begge utsendingane frå Det Be...

Fylkeskaia og huset Haffen

Kai / Quay
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
Torgkaia, Fylkeskaia - Amtskaia sa dei før - er framleis offentleg kai, men ikkje for rutedrift. Det gamle ekspedisjonshuset, Haffen, som vart bygt fo...

Kanalen gjennom Florø-eidet

Samferdsle
Kanal / Canal
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
Før byen Florø vart etablert i 1860, var handelen på Florelandet lokalisert i Gaddevågen og på Eidet. I 1872/73 vart det minert og bygt ein kanal gjen...

Minnetavle over eidsvollmannen Niels Nielsen

Plakett / Plaque
Publisert: 22.11.2000
Author: Hermund Kleppa
Nordre Bergenhus Amt (Sogn og Fjordane fylke) valde tre representantar til riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814. Sokneprest Niels Nielsen i Fjaler var e...

Mjømna kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Mjømna kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på øya Mjømna, langt vest i Gulen kommune. Kyrkja, som har 310 sitjeplassar, vart vigsla 5. november 190...

Koleragravstader i Gulen

Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
På 1800-talet braut det ut to koleraepidemiar i Norge, i 1831 og 1848. Den fyrste nådde ikkje Vestlandet, men den andre herja stygt i Bergen og Sunnho...

Kremmarleiet på Børholmen

Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Børholmen ligg heilt ut mot havet like sør for innløpet til Sognefjorden. Holmen ligg mellom Kversøy i vest og Grima og Lomannsøy i aust. Trass i den ...

Handelsstaden Skjerjehamn

Næring og handverk
Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Lengst nordvest på Sandøy, på noko som ein gong var ei lita øy, men som no er knytt saman med hovudøya av ei fylling, ligg Skjerjehamn. Staden ligg i ...

Gjestgjevarstaden i Glavær

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Glavær ligg like sør for innløpet til Sognefjorden mellom Hille og Hisarøy. Glavær er i røynda fleire øyar, og på søre Glavær låg gjestgjevarstaden. D...

Den angliske steinkrossen i Eivindvik

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Ellingsen
To gamle steinkrossar i Eivindvik har truleg opplevd både Gulatinget og innføringa av kristendommen. Ein av dei har elegante, bogne kantar og står på ...

Minnesmerke over krigsflygarar i Askvoll

Folk og samfunn
Plakett / Plaque
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Jonsokkvelden 23. juni 1943 styrta eit alliert fly i strandkanten like ved huset til Chester Saltskår på Stavenes. Dei to norske flygarane omkom og va...

Kloumann-skulpturen i Høyanger

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Svært få personar får oppleva å vera med på avduking av minnesmerke over seg sjølv. I Høyanger var det ei slik hending i 1929. Ingeniør Sigurd Klouman...

Stølane i Lidal

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Den veglause garden Lidal ligg ned mot sjøen på austsida av Fjærlandsfjorden. Ein trong og bratt dal går opp mot den opnare nord-sør gåande Breiseteda...

Minnestein over skulestyrar Elias Ryssdal

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.02.2003
Author: Hermund Kleppa
Firda vidaregåande skule på Sandane byrja som Firda gymnas i 1922. Den fyrste styraren var Elias Ryssdal. Ved 25-årshøgtida reiste elevar ein minneste...

Den keltiske steinkrossen i Eivindvik

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Ellingsen
To steinkrossar i Eivindvik har truleg opplevd både Gulatinget og innføringa av kristendommen. Den eine av krossane har rette, enkle former og står ve...

Gardfjøs på Mannset

Gardshus / Farm house
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
På Mannset i Remmedalen står murane etter ein gardfjøs. Det var Guttorm Mannset som sette opp fjøsen på Steinane, i skiljet mellom innmarka og utmarka...

Heksemonumentet på Anda

Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Søndag 10. juni 2002 vart det avduka ein skulptur på Anda til minne om hekseforfølgjingane. Minnesmerket, som har tittelen Heksemonumentet, er laga av...

Minnestein over Leo Aarseth

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
12. juni 1940 var Leo Aarseth frå Vevring lettmatros på tankskipet "Orkanger" på veg frå Abadan til Malta. Skipet vart torpedert, men mannskapet berga...

Minnestein over oberst Rasmus Hatledal

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Den 5. oktober 1991 vart det avduka ein minnestein over oberst Rasmus Hatledal ved ungdomshuset i Markane. Hatledal var generalstabssjef ved krigsutbr...

Minneplate om misjonær Hans Schreuder på Kjørnes

Plakett / Plaque
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Misjonær Hans Schreuder - Zulufolkets apostel - vart fødd i Sogndal. I 1992 reiste misjonsfolket ein minnestein over han. Samstundes sette dei opp ei ...

Kyrkjestaden Utvær

Tru og livssyn
Grend / Hamlet
Publisert: 11.10.2000
Author: Margrethe Henden Aaraas Anders Gjerde
Kapellet på Utvær vart truleg bygt på 1100-talet. Det var vigd til St. Klemens, vernehelgen for sjøfolk, og det var for desse kapellet var bygt. Kapel...

Minnestein ved Oppstryn kyrkje over falne 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Fem menn frå Oppstryn sette livet til i kampen for freden og fedrelandet i krigsåra 1940-1945. 17. mai 1946 vart det avduka ein minnestein over dei ve...

Utegris under hedler på Helset

Dyreliv
Gardshus / Farm house
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Helset heiter garden på austsida av Loenvatnet, om lag 5 km frå Vassenden. Gardstunet ligg tett attmed vegen, på nedsida. På oppsida ligg ein overhend...

Steinkrossen i Loen

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Attmed kyrkja i Loen står ein vel to meter høg steinkross. Turistar og andre stoggar av og til, - tek han nærare i augesyn og les på ei informasjonsta...

Singersteinen på Hildeneset i Innvik

Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Tysdag 23. juni 1936 var ein stor dag i indre Nordfjord med kongevitjing og opning av vegen Olden-Innvik. Vegen kunne opnast takka vere forskottering ...

Minnestein over Hugleik Tungøen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Øvst oppe i Oldedalen står det ein 3 meter høg minnestein tett i vegen attmed brua til garden Åbrekk. BONDEFØRARER HUGLEIK TUNGØEN DØD ÅRET 1706 står ...

Minnestein over Per Faleide

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Minnesteinen over soldaten Per Faleide står på grava hans ved Innvik kyrkje. Han var ein av åtte frå Sogn og Fjordane som fall under kampane i Valdres...

Minnesmerke om Lodalsulukkene 1905 og 1936

Folk og samfunn
Monument / Monument Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Lodalsulukkene i 1905 og 1936 kravde 135 menneskeliv. Begge gongene rasa det veldige steinmassar frå Ramnefjellet ned i Lodalsvatnet som skapte enorme...

Minnestein over stortingsmann Sigmund K. Aarnes

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sigmund K. Aarnes frå Stryn var bonde og lensmann. Han vart tidleg med i politisk arbeid og hadde ei rekkje verv i kommunen og fylket, og han var stor...

Steinsmia på Austrheim

Næring og handverk
Smie / Forge
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Ved elva som skil gardane Hauge og Austrheim, finn vi ein særprega og sjeldsynt steinbygning. Huset står på bruk nr. 11 på garden Austrheim, og ligg n...

Minnestein på Vangberg

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På haugen ovanom det eldste våningshuset på Markusbruket i Stryn står det ein «bauta», ein prismeforma stein med innskrift. Steinen vart avduka sommar...

Minnestein over Jon Fridtun

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Jon Fridtun (1867-1914) frå Flogrenda i Stryn døydde berre 47 år gamal. Han var ein føregangsmann i målreisinga i Nordfjord, i den frilynde ungdomsrør...

Minnestein i Randabygda over bygdesoge-granskaren Jacob Aaland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Jacob Aaland (1865-1950) er ein av dei tre store bygdebok-klassikarane i Sogn og Fjordane. Dei to andre er Albert Joleik (Sunnfjord) og Jon Laberg (So...

Minnestein over Rasmus og Gyda Sindre

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Tett attmed kyrkja i Innvik står ein minnestein over bonde og stortingsmann Rasmus Sindre og kona Gyda. Han døydde i 1908, ho i 1946. Sambygdingar rei...

Byggmeister Lars N. Sølvberg

Næring og handverk
Person / Person
Publisert: 07.04.2003
Author: Anders Gjerde
Ved førre århundrekskiftet vart Lars Nilsson Sølvberg (1861-1910) frå Utvik mykje brukt som byggmeister og arkitekt i Nordfjord. Sølvberg bygde mange ...

Bygningsmiljøet ved kaia på Hestnesøyra

Grend / Hamlet
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Bygningsmiljøet ved kaia på Hestnesøyra vitnar om handel og samferdsle gjennom mange generasjonar. Den siste butikken stengde dørene i 1985 og rutebåt...

Minnestein over soldat Hans Elvheim

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
10. april 1940 reiste 23 menn frå Fresvik til Bømoen på Voss for å vera med og forsvara landet mot den tyske okkupasjonsmakta. Hans Elvheim var ein av...

Krigsgrav i Feios - matros Odd Hove

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
"Signe dykkar minne!" står skrive på gravsteinen til Alv og Odd Hove på kyrkjegarden i Feios. Grava er ei krigsgrav. Odd Hove segla under heile krigen...

Minnestein over Ingvald Vangsnes

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
To menn frå Balestrand kommune mista livet i kamp mot dei tyske invasjonsstyrkane våren 1945. Den eine var Ingvald Vangsnes frå Vangsnes, den andre Ge...

Minnesmerke over prestedottera Inga Houge i Vik

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Arne Inge Sæbø Hermund Kleppa
På kyrkjegarden ved Hopperstad stavkyrkje står det eit rikt ornert smijerns-gravminne på grava til prestedottera Inga Houge som døydde berre 16 år gam...

Steigastølen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 11.10.2000
Author: Liv Janne Kvåle
Steigastølen, som ligg rett under Ølnesstølen og like ved Bergastølen, var støl til gardsbruket Steig. På stølen vart det separert og kinna smør medan...

Grodås, Dosabruket, Døsi og Døskeland

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Alle desse namna er gardsnamn eller bruksnamn, og har eitt ord til felles – Oluf Rygh forklarar det norrøne ordet «dys f» = «sammenkastet Stenhob, isæ...

Fjellskred i Bondhusdalen

Landskap
Publisert: 16.09.2018
I Bonhusdalen er det fire store fjellskredavsetningar. ...

Kyrajøkulen losnar - kyrne kan sleppast ut!

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Det finst over 20 jøkular/joklar med namnet Kyrajøkulen i fylket vårt. Naturleg nok finn vi flest i indre strøk, der fjella er høgaste og brattaste. J...

Bygda Dyrdal

Landskap
Grend / Hamlet
Publisert: 01.10.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
I 2004 rasa ei kjempe stor blokk nesten ned i riksvegen, rett på sida av ei våningshus ...

Årskog

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Arne Tislavoll
Garden Årskog ligg i eit typisk kystlandskap, i lett skrånande lende frå lyngheia i utmarka og ned mot fjorden. Gardstunet ligg slik det var på 1800-t...

Om Johannes Gjetmundsen – innflyttar i Finnmark frå Sogn

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
År 1964 ga Anders Skàsheim ut heftet «Noko um det fyrste kjende torskefisket i Finnmark». Forfattaren fortel frå Finnmark, om «folkeliv og næringsliv»...

«Katt» i stadnamn

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
«Katt» er eit mykje brukt ord i stadnamn. Men korleis har dette listige og smidige dyret kome inn i mange stadnamn? Det er nemleg ganske få forklaring...

Før i tida hadde alle svin på skogen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Det finst ca. 850 stadnamn med med «svin», «gris», «sugge», «purke», «gylte» «galte», «råne» og «trond» i Sogn og Fjordane. Dette viser at dette husdy...

Hurtigruteskipet DS «Finmarken i tida april-juni 1940

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Tysdag kveld, 7. mai 1940, styrde hurtigruteskipet DS «Finmarken» ut Nordfjord etter å ha lege gøymt i Hyen frå 12. april, - «med syv manns besetning,...

Stolen, Preikestolen, Brurastolen og Svarvestolen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Når namnet Preikestolen vert nemnt, tenkjer dei fleste på klippa Preikestolen i Lysefjorden i Rogaland. Den har blitt eit svært populært turistmål, kj...

Geitskoreina, Turtneskora og Kvanndalen – namn frå plantar

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Mange ville plantar, som framleis er vanlege i landskapet vårt, vart tidlegare rekna som verdifulle nytteplantar. Dei vart difor sanka inn og brukte s...

Engesund

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Stein Erik Gilj
I over 350 år har det vore gjestgjevarstad og handelsstad på Engesund i Fitjarøyane. Plassen ligg midt i leia, med ei lun hamn attmed den vêrharde Sel...

Inga Nitter Walaker

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjerstin Risnes
Inga Nitter Walaker (1893-1993) var eit organisasjonsmenneske av rang og ho var politisk engasjert i kvinnesaka. Før ho vart hotellvertinne i Luster f...

Ålfotsaka

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Ålfotsaka er kjent som den økonomiske hengemyra fylkeskommunen og fleire kommunar i Sogn og Fjordane hamna i etter å ha starta eit interkommunalt kraf...

Florø folkeskole

Skulehus / School building
Publisert: 06.02.2024
Author: Annette Langedal Holme
13. desember 1918 vart ein dramatisk skuledag for elevane på Florø folkeskole. Midt i skuletida tok det fyr på lærarrommet i andre høgda og på kort ti...

Landbruksskulen på Rikheim

Skule / School
Publisert: 06.02.2024
Author: Josef Benoni Ness Tveit
Rikheim landbrugsskole i Lærdal var eit kortliva prosjekt i inngangen til 1900-talet. Skulen vart lagt ned etter berre ti år, men greidde å krysse fra...

Samferdsle på Hornindalsvatnet - D/S Dølen og M/B Honndølen

Dampbåt / Steamer
Publisert: 06.02.2024
Author: Annette Langedal Holme
"Dølen" ferda over Hornindalsvatnet frå 1880 til 1950, og i 1952 tok "Honndølen" over rutene. Båtane vart drifta av gamle Hornindal kommune frå 1909....

Har fjellnamnet Kabusen namn etter eit gammalt klesplagg?

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
I Haukedalen i Førde ligg eit 980 m høgt fjell med namnet Kabusen. Det er eit merkeleg namn mange lurer på tydinga av. Men namnet er ikkje eineståande...

Priseld - «Den siste rest av urreligion som ubevisst dukkede opp»

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Det er målaren Nikolai Astrup som skriv dette i eit brev til ein av dei første kjøparane av priseld-bileta hans. Det han kommenterer, er eitt av dei m...

Hårfagre-parken på kongsgarden Husabø i Leikanger

Monument / Monument Park / Park
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa Steinar Velle
Liten park til minne om stor konge – Harald Hårfagre som samla Noreg til eitt rike. Hårfagre-parken har adresse Strandavegen; eit kort stykke frå kaie...

Nedrevåge

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
Vågsbygdo vart hardt råka av skrede og steinsprang i tiåra kring 17OO, forutan at elvane reiv med seg mykje lausmasse, både stor stein og grus. Mykje ...

Gamla – lydbøye og lysbøye på Stadhavet

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Ved Gamla, Furnes, pr. Statt, er utelagt en orgelbøie. (…) Bøiens farve er rød». Det stod i «Bekjendgjørelse fra Fyrdirektøren, nr. 16, år 1916. Sein...

Jens Larsen Drægeli

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Marcus Waagen Øye
Jens Larsen Drægeli (1814-1900) var ein gardbrukar frå Aurland som dreiv legeverksemd. Han var sjølv opplærd i behandling og handterte for det meste s...

To Sogn og Fjordane-møte med Svend Foyn

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Det eine møtet knyter seg til Svend Foyn-monumentet i Tønsberg. Det er laga av bilethoggaren Anders Svor frå Hornindal. Det andre knyter seg til bankm...

Fyrlykta på Nokkaneset

Samferdsle
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«To ganger i året kom fyrbåten med tønner med fyrolje. Desse blei oppbevarte nede i 1. etasje. Ca kvar 14 dag var vi nede. Tappa olje over på ei stålk...

Yksnebjør, Yksnelvane og Uksen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Vi skal i denne artikkelen sjå nærare på bruken av «ukse», «okse» og «yksne» i stadnamna. Husdyret «ukse» vert i Sogn og Fjordane stort sett uttale me...

Anna Knutsen - yrkeskvinne og bunadspioner

Folk og samfunn
Person / Person Tekstil / Textile
Publisert: 06.02.2024
Author: Randi Melvær
Anna Knutsen (1885-1965) var født i Luster, flytta så til Hermansverk og budde heile sitt yrkesaktive liv i Bergen der ho arbeida som lærar. I 1914-19...

Den store fonna: Om glasiologi, hydrologi og klima

Landskap
Publisert: 21.09.2018
Author: Arve M. Tvede
«Se Hallingskarven i vinterham; han brisker sig, gamlen, i kveldsols bram. Jøkulen, bror hans, står bak på skrå; Han har ennu den grønne is kåbe...

Gamlevegen på utsida av Tusvik-tunellen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Det styggaste stykket på gamlevegen var gjennom Tusvikberget. Der vart vegen sprengd og mura opp, med rekkverk av jern. Vegen vart nytta heilt fram t...

Ullsheim, Ullaland og Ullevål

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Då det flotte fylkesanlegget for skiskyting og langrenn stod ferdig i Markane i Stryn i 1990-åra, fekk det namnet Ullsheim. Dette var resultatet av ei...

Årbakka - fornminnefeltet

Arkeologi
Publisert: 16.01.2013
Author: Svein Indrelid
Fornminnefeltet på Årbakkasanden med bautasteinar og gravrøysar har gjennom meir enn 350 år vorte vitja, omtala og illustrert av mange lærde granskara...

Amanda Igland - Fiskarkone, pensjonatvertinne og organisasjonsmenneske

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Amanda Igland (1917-2002) var ein pioner i arbeidet for kystkulturen og for å tryggje fiskarfamiliane sine kår. Som takk for den store innsatsen fekk ...

Bygda Gudvangen

Busetnad, bygd, by
Grend / Hamlet
Publisert: 06.10.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Heilt inst i Nærøyfjorden ligg bygda Gudvangen, som strekker seg frå Stalheim vest i Nærøydalen til Dyrdal ute i fjorden. Med i bygda høyrer gardane R...

Fiskarkvinnelag i Sogn og Fjordane

Folk og samfunn
Foretak / Association Minne / Reminder
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Etter den andre verdskrigen organiserte kvinnene på kysten seg i eigne lag med mål om å betre fiskarane sine kår. Dei første varige fiskarkvinnelaga i...

Slagskipet HMS «Rodney» i Vik 1932

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Utenlandske marinefartøier til Vest-Norge. (…) 40 000-tonneren «Rodney» vil anløpe Vik i Sogn 10. ti 15. juni, …». Det melde Bergens Tidende og fleir...

Nikka Vonen - ei spanande og samansett kvinne

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjerstin Risnes
Nicoline Marie Vonen (1836-1933), kalla Nikka, var ein markant kulturperson i Fjaler og ho sette spor etter seg på mange felt. Ho var ivrig folkeminne...

Gulen og andre stadnamn med Gul-

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Stadnamnet Gulen, som også er namn på kommunen på sørsida av Sognefjorden, kjem av det gamle fjordnamnet Guli, no Gulafjorden. Etter Gulen har Gulatin...

Om Aud den djuptenkte frå Aurland – landnàmskvinne på Island

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Aud the Deep-Minded (…) the most famous female settler of Iceland», står det å lesa i eitt av mange oppslag på Internett. Historikaren Anders Ohnstad...

Samuline Seljeset - felespelar før pietismen

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Felespelar Samuline Seljeset (1804-1872) levde livet sitt i Hornindal og reiste rundt og spelte i bryllaup. Historiane skal ha det til at ho ofte kom ...

«Burmavegane» : Dei næraste Burmavegane ligg på Nordfjordeid og i Førde

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Vegen frå Mogrenda på Nordfjordeid til Leivdalen heiter offisielt Leivdalsvegen. Men på folkemunne brukar dei og eit anna namn: Burmavegen. Det er spe...

Minnesmerke i Columbinebukta på Lepsøy – kopling til Sogn

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1886 hadde fleire aviser notis med overskrifta Elisabeth Mouat’s Reddere. Seks menn var tildelt heidersteikn for bergingsdåd på Lepsøy 6. feb...

Fiskebåten «Petrel» - sterkt «ramponeret» inn på Bremangerpollen år 1888

Næring og handverk
Båt / Boat
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
NTB-telegram, datert 28. november 1888: «Smakke «Petrel» af Lerwick til Lyngvær [på veg til Lyngør] er indkommet til Bremanger, Søndfjord, i sterkt ra...

Grenda Bakka

Ver og klima
Grend / Hamlet
Publisert: 07.10.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Den vesle grenda Bakka femner om gardane Bakka og Tufto. På vei inn Nærøyfjorden vil dette vere dei siste gardane båten passerar, før den når enden av...

Statensnaustet i Selje – landbase for Gamla lyd- og lysbøye

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Heilt nord i Sørpollen, ikkje langt frå Flatraket, står eit stort raudmåla og godt bardunert naust. Folk kallar det Statensnaustet. Det var Fyrvesenet...

Godøysund

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Ernst Berge Drange
Dei gamle gjestgjevarstadene låg strategisk plasserte med god hamn og ankringstilhøve der reisande folk ferdast. Godøysund, eller Gøysundet som dei sa...

Om Ansgar Broholm - krigsseglar frå Florø

Minne / Reminder
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«En krigsseiler er betegnelsen på et besetningsmedlem om bord i norske handelsskip under de to verdenskrigene» (Store norske leksikon). Ansgar Broholm...

Nesttun under vann

Publisert: 08.11.2017
Author: Hedda Sofie Gjerdingen Ingrid Emilsen Kristiansen Henriette Linge
Nesttun-området ligger utsatt til for flom. Flommene forekommer vanligvis om høsten som en konsekvens av intens nedbør i form av regn, men også i komb...

Brandasund

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
På Gisøya, ved den vestre sida av Brandasundet, ligg den gamle privilegerte handels- og gjestgjevarstaden frå 1600-talet, med Nordsjøen som næraste na...

Førde

Planteliv
Publisert: 05.01.2018
Author: Tor Jan Ropeid
Kystfuruskogen i Sveio kommune høver spesielt godt for alltidgrøne rhododendron og liknande plantar som ikkje trivst med for mykje frost om vinteren. ...

Leirvik - fengselet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Tore Lande Moe
I 1863 vart distriktsfengselet i Leirvik offisielt teke i bruk. Saman med dei tilsvarande institusjonane på Voss og i Bergen var dette Søndre Bergenhu...

Om Andreas Tansø og frakteskuta «Fresvik»

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Nyhende på førstesida til avisa Sogn og Fjordane, måndag 4. august 1963: «Andreas Tansø gjekk ned då «Fresvik» forliste». Ei tragisk hending, og ein s...

Sagvåg

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Egil Nysæter
Oppgangssaga, som stod på garden Valvatnas eigedom, har gjeve namn til Sagvåg. Sagbruket er truleg bygd rundt midten av 1500-talet. Staden heitte på d...

Litlabø

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Tore Lande Moe
Dei første kisfunna på Litlabø på Stord kom for dagen i 1864. Førti år framover vart svovelkisen driven fram i dagbrot. Frå 1874 til 188O vart han nyt...

Kumle bedehus - vigsla 1963

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Måndag 20. april 1961 handsama kommunestyret i Askvoll søknad frå byggjenemnda for bedehus på Kumle om tilskot på 10 000 kroner. Byggjearbeidet var go...

Vindenes

Dyreliv
Publisert: 16.05.2018
Author: Terje Lislevand
I slutten av januar 2017 stranda ein kval på Sotra. Det viste seg å vera ein småhovudkval, også kalla gåsenebbkval, ein heilt ny art i våre farvatn. D...

Sævarhelleren og Olsteinhelleren

Arkeologi
Publisert: 16.05.2018
Author: Knut Andreas Bergsvik
Nord i bygda Herand er det ei lang rekkje store hellerar. Mange av dei har funn frå forhistorisk tid; somme av desse er svært gamle....

DS «Fiskeren» forliste ved Stabben fyr 1890

Næring og handverk
Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Stabben fyr ligg ved innseglinga til Florø. Opp gjennom åra har mange fartøy havarert tett attmed fyret eller like ved. Natt til 26. september 1890 gr...

Eikjehaugen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.05.2018
Author: Knut Olav Aslaksen

Hystad - gravminne

Arkeologi
Publisert: 15.01.2013
Author: Svein Indrelid
Den største samlinga av førhistoriske gravminne på Stord finst i Hystadmarkjo. Her er framleis 16 gravrøysar og 2 steinringar å sjå; funn som i tid sp...

Kong Olav V i Sogn og Fjordane – bispedømmejubileum i Selje 1968

Jubileum / Anniversary
Publisert: 06.02.2024
Author: Torkjell Djupedal Hermund Kleppa
Spør du folk i Selje om kva som var den største hendinga i bygda i løpet av dei vel 50 åra sidan krigen slutta, er sjansen stor for at dei vil seie ju...

Om dampskipet «Vangsnæs»

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Våren 1904 byrja det privateigde dampskipet «Vangsnæs» rutefart Bergen – Sogn. Båten var ny og tilhøyrde eit aksjeselskap. I tida 1904-1926 gjekk «Van...

Storm på Sognefjorden i 1909

Folk og samfunn
Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Dramatisk oppslag i avisa 1ste Mai, fredag 24. desember 1909, med kjelde «Bergen igaarkveld: «OMKOMMEN KOMMUNELÆGE? (…) Kommunelæge Adolf Heiberg, Lei...

IOGT losje Baldershage

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
I 1910 fekk den internasjonale IOGT-rørsla ein avleggjar på Leikanger. Baldershage kom i ei tid då kampen mot alkohol stod svært sterkt her i landet....

Den fyrste song - om eit femte vers

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Per Sivle sitt dikt "Mor", eller best kjent som "Den fyrste song eg høyra fekk", har fire vers. Eit femte vers har frå tid til anna vore med, og om ei...

Dampbåten «Engøy» – minesprengd i Frøysjøen år 1943

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Ståle Sørbotten Hermund Kleppa (red.)
Laurdag 6. mars 1943 var fartøyet «Engøy» med ein liten båt på slep i leia nord for Florø. I bygda Botnane var folk i gravferd. Dei blei brått vitne t...

Stegastein

Utsiktspunkt / Viewpoint
Publisert: 18.09.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Utsiktspunktet og rasteplassen Stegastein ligg på Aurlandsvegen som er ein del av det nasjonale turistvegprosjektet til Statens Vegvesen. Plassen ligg...

Harald Langø – var med i illegalt arbeid og Shetlandsfarten

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Ståle Sørbotten
«på alle måtar ein staut sjømann og ein kjernekar. So mang ei fårefull ferd har han hatt på sjøen, i all slags vêr og i mine-fårlege distrikt. Då gjek...

Sumtangen

Arkeologi
Publisert: 22.06.2018
Author: Svein Indrelid
Inst i Finnsbergdalen, nokre få kilometer søraust for Hardangerjøkulen, ligg Finnsbergvatnet, 1190 meter over havet. På sørsida, litt vest for midten,...

Øystesevassdraget – endelig vernet?

Publisert: 25.06.2018
Author: Arve Tvede
Øystesevassdraget viste seg å inneholde større naturverdier enn hva tidligere fagrapporter viste. I tillegg til å være ett av de få større gjenværende...

Sørhuglo

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Tore Lande Moe
Futegarden på Sørhuglo er ein av dei mange embetsgardane i Hordaland. Etter tradisjonen vart «Futastovo» bygd av futen Gram i andre halvdelen av 1600-...

Jekt «Norma» forliste vest av Alden 1898

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Jægten kantrede Mandag Morgen Kl. 7 tvers af Alden. Et Mandskab omkom. En engelsk Lastedamper bjerget os igaarmorges (Tirsdag) Kl. 5 ½.». Dette stod ...

«Smør-» i stadnamn

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Smør er primært noko konkret – og til alle tider har det vore verdifull mat. I middelalderen var smør betalingsmiddel, oftast vart skyld og skattar be...

Hoven – Sleipner's footprint?

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Fjellet Hoven i Loen har fått mykje merksemd dei siste åra. Årsaka er sjølvsagt utbygginga av gondolbana Loen Skylift, som skal ta folk frå fjorden op...

Gald, Gadden, Galdane og Gold

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Frå mange av støylane i Indre Nordfjord får vi ei uvanleg fin utsikt over fjord og fjell. På Nordsida er det ei storarta utsikt innover fjorden frå Ga...

Skonnert «Iris» forliste ved Solund 1891

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Langfredag Morgen», 27. mars 1891, blei det funne eit ilanddrive lik i Solund. Den omkomne hadde på seg redningsvest der det stod «Iris» og «Egersund...

Skipsvrak i molo ved Fodnes – tidlegare MS «Nesøy» - Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane

Fylkesbåtane
Skip / Ship
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«no [år 2000] er det fylt stein over gamle «Nesøy», som dermed enda sine dagar som ein del av ein molo». Dette er siste orda i kapitlet om MS «Nesøy» ...

Glimt av historia til Sogns Barneheim

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjerstin Risnes
Sogns Barneheim vart opna i 1891 på Leikanger. I denne artikkelen vil vi ta ein glytt inn i historia til barneheimen fram til 1950-talet....

Kvalvåg

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke
Kvalvåg på Stolmen er først nemnd som handelsstad i 1655, og i 1731 fekk eigaren Jens Meyer kongelig handelsprivilegium....

Jens Andreas Friis – «opptegnelser» i dagbok 1841

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden ved Førde kyrkje i Sunnfjord kan kyrkjegardsvandrarar sjå eit gravminne over sokneprest Søren Hjelm Friis og «hustru» Charlotte Lovise...

Ingeborg Brekke

Folk og samfunn
Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Ingeborg Brekke (1909-1999) frå Gulen var ei kvinnesakskvinne, ukonvensjonell gründer og samfunnsdebattant....

Friarskori i Fjærland

Busetnad, bygd, by
Veg / Road
Publisert: 19.10.2007
Author: Per Olav Bøyum
Friarskori er namnet på overgangen frå Bøyadalen til Suppehelledalen via Skeisnipa. Ruta vart fyrste gong gått på 1850-talet av Lars Johannesen Rødset...

Fotograf Elen Loftesnes

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Hedvig Ølmheim
Elen Loftesnes (1905-1979) var fotograf i Sogndal frå 1930 og til omlag 1962. Ho er ein av få kvinnelege fotografar frå Sogn og Fjordane som det er be...

Livet på Nigardsøyna i Ytre Bremanger

Publisert: 06.02.2024
Author: Randi Melvær
Nigardsøyna er ei lita øy, ytst ute mot havet i vest i Ytre Bremanger. Mot vest ligg det opne havet, i aust ligg Havrøyna og Håøyna, i sør Værøyna. Øy...

Om Malmanger prestegard

Museum, natur- og kulturvern
Historisk monument / Historical monument
Publisert: 27.02.2024

Fjell festning

Museum, natur- og kulturvern
Publisert: 13.03.2024
Author: Vigleik R. Mathisen
I juli 1942, byrja arbeidet på Fjell festning. Utgangspunktet var ei ordre frå Hitler i oktober 1941, der Fritz Todt, leiaren for Organisation Todt (O...

Blom - "Kjerringholet"

Arkeologi
Publisert: 13.03.2024
Kjerringholet is a small cave located nine meters above sea level on the northern side of Blomvågen, on the farm Blom in Øygarden municipality. Findin...

Ostrabakkjen

Arkeologi
Publisert: 13.03.2024
Author: Knut Andreas Bergsvik Camilla Bommen Ida Dyrkorn Heierland
Ostrabakkjen ligg 6,5 meter over havet, like innanfor Foldrøyhamn  på Bømlo, ved utløpet av Foldrøyvatnet. Då helleren var i bruk, var Foldrøyvat...

Bygda Undredal

Historier om migrasjon
Bygd / Village Utvandring / Emigration
Publisert: 25.09.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Undredal er ei særprega lita bygd, plassert om lag midvegs inn i Aurlandsfjorden. Fram til slutten av 1980-talet var einaste veg til bygdesenteret sjø...

To skipsanker på «utstilling» i Florø

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Ei byvandring i Florø har mange spennande stoppestader. Ein har adresse Torggata, framfor hovudinngangen til Sparebanken Sogn og Fjordane. Her ligg to...

Stadnamna Breim og Breng

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Bygdenamnet Breim i Gloppen kommune og turistattraksjonen Breng i Lodalen er språkleg i svært nær slekt. Ein reknar med at begge namna har vore tidleg...

Fjellnamnet Hornelen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Det kjende fjellet i Ytre Nordfjord, Hornelen, er eit svært kjent landemerke for dei som reiser med båt langs kysten vår. Med sine 860 moh. er ho den ...

Finden og Finnafjorden

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Om lag midt inne i den lange Sognefjorden går det ein fjordarm mot sør med namnet Finnafjorden. Der ligg dei veglause gardane Finden og Finnabotnen. I...

Fannaråki

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
er namnet på eit kjent fjell med isbre i Luster i Sogn. Det er eit populært turistmål, og på toppunktet 2068 moh har Den norske Turistforening bygt ei...

Loga, Bjørnalogen og Innlogane

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
«Log(e)» er eit interessant ord. I norrønt språk brukte dei både «logr m» og «laug f», det første ordet i tydinga «stilleståande eller rennande vatn, ...

Fitjar - kongsgarden

Arkeologi
Publisert: 15.01.2013
Author: Svein Indrelid
Framfor Fitjarkyrkja står ein minnestein, hoggen av Anne Grimdalen og reist i 1961 til tusenårsminnet for ei av dei mest dramatiske hendingane i Noreg...

Sundane, Sundene eller Åkresundet

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Namnet Søndane - i denne artikkelen skriv eg Sundane - finst som teigenamn på innmark på ganske mange gardar, mest i Nordfjord og Sunnfjord. Uttalen e...

Elvenamn i Oldedalen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
I Oldedalen renn det mange elvar ned dei bratte fjellsidene. Om sommaren gjer synet av desse fossande elvane stort inntrykk på turistane. Då har elvan...

Midtfjellet

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 22.08.2018
Author: Arve Tvede
Etter kvart som motstanden auka mot stadig nye store vasskraftutbyggingar på 1990-talet, peika naturvernorganisasjonar på vindkraft som eit meir natur...

Alden, Olden og Oldeide

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
På kysten i Askvoll i Sunnfjord ligg eit kjent landemerke, Alden. Namnet vert brukt både om garden, øya og fjellet (481 moh.), men fjellnamnet kom før...

Om Sogn og Fjordane sin fylkesstein - eklogitt

Berggrunn
Fylke / County
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Sogn og Fjordane fylke har fire kjennemerke henta frå naturen: fjord (stilisert i våpen og flagg), revebjølle (fylkesblom), eine (fylkestre) og – EKLO...

Høgdegarden Segestad

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Garden Segestad ligg på ei fjellhylle lengst heime i Glomsdalen. Garden vart truleg teken i bruk noko før år 1000. I 1980-åra var garden til nedfalls,...

Gravrøysene i Sølvbergstranda

Folk og samfunn
Stadnamn Plass / Spot
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Den som tek turen vestover langs Nordfjorden ved Sølvbergsnausta, vil nær sjøen kunne finne restar av 3 gravrøyser. Det er visst litt usikkert kor gam...

Myljåbetnaven og Navdalen - dei nava før i tida og

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
I mars 2012 dukka ordet «å nave» opp i media. Det vart då brukt i tydinga «å drive dank på statens rekning, leve på trygd». Altså litt negativt. Det k...

Hjellevongja og Gudvangen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
På garden Hjelle i Oppstryn ligg ei stor og vid flate med dyrka mark med namnet Hjellevongja. Uttalen er /jellevångja/, med palatalisering av g-en. Ho...

Stader der folk og krøtter går eller trakkar

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Slike stader vert ofte kalla Gota, Troda, Geila eller Teina, to av orda ofte i fleirtal: Gotene eller Geilane. Desse 4 grunnorda har svært mykje til f...

Ruskeneset

Arkeologi
Publisert: 28.08.2018
Author: Knut Andreas Bergsvik Ida Dyrkorn Heierland
På Ruskeneset ved Søreide er det to hellere som ble gravd ut av Haakon Shetelig og Aug. Brinkmann i 1914-16. Selv i dag, over hundre år etter utgravni...

Sildestim-statuen i Florø

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Det er mangt og mykje å leggja merke til på ein rusletur langs hamneområdet i Florø; Fugleskjerskaia, venterom, rutebåtar, hus og bygningar, bryggjer ...

Gamle Bjølvo kraftverk

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 10.09.2018
Author: Arve Tvede
Gamle Bjølvo kraftverk ved Ålvik i Kvam herad vart bygd som eit privat industriverk under første verdskrig, og det første aggregatet vart sett i drift...