Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 

Man kan per nå kun bruke opp til 3 filter samtidig

Viser 200 av 2401 resultater

Oppheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Ole Didrik Lærum
I bakkehallet ovanfor Oppheim kyrkje ligg den gamle prestegarden på Oppheim. Ruslar du opp vegen frå kyrkja, kjem du opp i eit tun med spor etter mell...

Bruene i Førde

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Førdehistoria handlar om bruer. Langebrua er så å seie føresetnaden for at Førde kunne bli ein tettstad. Dagens sentrale Førde er bunde saman av sju b...

Stalheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker Kaare Tønneberg
Stalheim ligg mellom Stalheimsfossen og Sivlefossen, i grend med gardane Sivle og Brekke. Den mest sannsynlege forklaringa på namnet er «garden ved St...

Viking - Førde si gamle storstove

Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 17.06.2009
Author: Arne Aasland
I eit omskifteleg bysentrum er huset Viking ein av bygningane som har halde stand i opphavleg form, frå 1927. Huset rommar framleis Førde Ungdomslag. ...

Om namnet Jølster

Kommune / Municipality
Publisert: 17.06.2009
Author: Arne Aasland
Både i Ryghs Norske gaardnavne (1918) og Eivind Vågslids Stadnamntydingar 2 (1974) finn vi tilløp til forklaring av namnet Jølster. Dei knyter seg til...

Minnestøtte på Bringelandsåsen over allierte flygarar

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 22.06.2009
Author: Hermund Kleppa
Fredag 9. februar 1945 gjekk ein alliert flystyrke til åtak på tyske skip i Førdefjorden. Mange allierte fly blei skotne ned og 14 av dei allierte fly...

Stadnamn i Jølster

Folk og samfunn
Stadnamn Dal / Valley
Publisert: 24.06.2009
Author: Arne Aasland
Stadnamn er kulturminne, men samstundes ord i full dagleg bruk. Frå den rike namnefloraen på Jølst (i Jølster) tar denne teksten fram dei viktigaste d...

Stalheimskleiva

Samferdsle
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Frå dei eldste tider i norsk historie har ei av dei viktigaste ferdsleårene mellom det vestlege og det austlege Noreg gått over Bolstad – Voss – Stalh...

Botnafossen kraftlag - typisk grendeverk på 1900-talet

Industri, energi og naturressursar
Kraftstasjon / Power plant
Publisert: 01.07.2009
Author: Hermund Kleppa
Artikkelen handlar om eit grendekraftverk i Eldalsdalen i Gaular som var i drift i perioden 1946-1964. Det er lagt vekt på å seia noko om dei spora - ...

Tyssedal

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Randi Bårtvedt
Tyssedal framstår i dag som eit klassisk industrisamfunn, eit bilete på det moderne Noreg frå hundreårsskiftet til i dag. A/S Tyssefaldene vart etable...

Ferjefarten over Nordfjorden

Transport / Transport
Publisert: 02.07.2009
Author: Magnus Torvanger
Sommaren 1934 starta Fylkesbaatane ei bilferjerute på Sognefjorden mellom Lærdal og Vadheim med det ombygde dampskipet "Stavenes". Dette har i etterti...

Odda - turiststaden

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Randi Bårtvedt
Pionerturistane i 1830-40 åra sette fart i turismen til fjord- og fjellandet Noreg. På den tid var Odda ein bortgøymd idyll i botnen av Sørfjorden: ga...

Reinsnos

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Inge Reinsnos
Fjellgrenda Reinsnos ligg nærare 700 moh. inst ved Reinsnosvatnet; ein innfallsport til Hardangervidda....

Minne om drukningsulukke på Bremangerlandet

Folk og samfunn
Ulukke / Accident
Publisert: 20.07.2009
Author: Hermund Kleppa
I mars 1898 drukna to jenter i Dalevatnet på Bremangerlandet. Dei gjekk gjennom isen då dei var på veg ned til sjøen. Dei vart gravlagde på kyrkjegard...

Om brannen i Berle i 1922

Folk og samfunn
Brann / Fire
Publisert: 21.07.2009
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden i Berle står ein minnestein over seks menneske som omkom då eit våningshus på Midtbø brann ned til grunnen i 1922. På steinen står nam...

Røldal

Tru og livssyn
Publisert: 27.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén Harald Jordal
Stavkyrkja i Røldal var ei av dei sentrale valfartskyrkjene på Vestlandet. Truleg er kyrkja reist mellom 1250 og 1350, og i høgmellomalderen var Rølda...

Vetvik og kirkegården ved havet

Folk og samfunn
Gravplass / Cementery Kyrkje / Church
Publisert: 22.07.2009
Author: Arne Eltervaag
I 1968 var teologistudenten Arne Eltervaag på vitjing i Vetvik. Bygda hadde då vore fråflytta i 17 år. Staden gjore sterkt inntrykk. Etterpå skreiv ha...

Dyrskard

Samferdsle
Publisert: 27.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Nils Nonås Harald Jordal
Vegen over Haukelifjell var frå først av ein veg frå «fjord til fjord», frå botnen av Sørfjorden til Dalen i Telemark. Sambandet over Røldal–Haukelifj...

Nausta på Sølvberg og Bergset

Sjøbu / Sea house
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Gardane Bergset og Sølvberg ligg høgt over fjorden. Men òg for slike gardar var fjorden viktig. Dei hadde naustveg nedover dei bratte bakkane mot fjor...

Lokalhistorisk senter i Aurland

Museum / Museum
Publisert: 07.07.1999
Author: Ingvar Vikesland
Lokalhistorisk senter held til i det gamle Heradshuset på Aurlandsvangen. Senteret tilbyd ei rekkje utstillingar og tenester til publikum. Av tenester...

Eidfjord kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 27.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Anne Marta Hoff
Den gamle steinkyrkja i Eidfjord ligg fritt og fint på terrassen på Lægreid. I eit diplom frå 1310 går det fram at Torgeir på Sponheim gjev ei gåve ti...

Laterna magica

Musikkinstrument / Musical Instrument
Publisert: 14.08.2009
Author: Elin Storøstevik
Laterna Magica eller såkalla ”magiske lanterner” vart først omtala på 1500-talet. Det ”magiske” ved desse lanterne var at dei projiserte bilete måla p...

Halne

Arkeologi
Publisert: 27.02.2013
Author: Svein Indrelid
Ved Halnefjorden, nokre hundre meter aust for Halne fjellstove, ligg ruinane av to steinbuer — Halnelægeret. For nokre mannsaldrar sidan heldt driftek...

Kongebesøket i Selje i 1733

Besøk / Visit
Publisert: 20.08.2009
Author: Hermund Kleppa
Anno 1733 den 9 August Reiste Hans Kongelige Majestet [og] Hendes Majestete Dronningen (…) Over dette Field Mandseidet. Denne informasjonen står under...

Takk og helsing til vegsjef Alf Torp

Samferdsle
Person / Person
Publisert: 21.08.2009
Author: Hermund Kleppa
Alf Torp var vegsjef i Sogn og Fjordane i åra 1937-1956. Då han slutta, vart det laga til ei vakker takke-helsing: - ei mappe med helsingsord, undersk...

Fire kyrkjer på Systrond i mellomalderen

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 01.09.2009
Author: Marit Anita Skrede
Det var fire kyrkjer i Leikanger i mellomalderen. To av desse var truleg stavkyrkjer; Henjum og Hamre, medan to var steinkyrkjer; Njøs og Leikanger ky...

Høgdegarden Sinjarheim i Aurlandsdalen

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
I Aurlandsdalen finn ein fleire nedlagde gardar, ein av desse er Sinjarheim. Garden ligg høgt og fritt på eit høgdedrag med gjel, juv og fossar på all...

Sparebanken Sogn og Fjordane på Hermansverk

Næring og handverk
Forretningsbygg / Commercial building
Publisert: 13.02.2002
Author: Hermund Kleppa
Leikanger Sparebank, skipa 1864, gjekk 1. april 1988 med i den fylkesomfattande Sparebanken Sogn og Fjordane. I 1992 flytte banken inn i næringsbygget...

Fyrlykter rundt Kalvåg og Frøya

Samferdsle
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 22.09.2009
Author: Egil Totland
Fyr og fyrlykter er vegvisarar for sjøfarande. Tre felles kjennemerke går att: a) ulike i storleik, b) oppsette til ulike tider og c) endra i samsvar ...

Smørhamn fyr på Fiskholmen

Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 22.09.2009
Author: Egil Totland
Fiskholmen ligg ut mot Frøysjøen sør for den gamle handelsstaden Smørhamn. Her vart det bygt bemanna fyr i 1871. I 1936 vart det sett opp ny fyrlykt o...

En grav - viet til solgudens tegn

Historisk plass / Historical site
Publisert: 22.09.2009
Author: Hermund Kleppa
Den 16. november 1909 hadde Sogns Tidende ei notis om eit interessant gravfunn på Nornes. Konservator Haakon Shetelig hadde vore på staden. Det var ei...

Brevegen AS - til Nigardsbreen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 22.09.2009
Author: Hermund Kleppa
”Her har det vori lite gjort til denne tid, men vilkåri er her. Naturi er skiftande med brear og fjell, fossar og vatn og mildt og sterkt i fager same...

Messingstake i Feios - blikkbarokk

Kyrkjekunst / Church art
Publisert: 22.09.2009
Author: Hermund Kleppa
På garden Tjønn i Feios har dei ein spesiell lysestake. Han skal ha vore brukt i den gamle kyrkja som vart riven i 1866, og så etterpå vorte selt på a...

Minnestein over falne på Byrknesøy

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 14.02.2002
Author: Hermund Kleppa
Ved skulen på Byrknesøy står eit minnesmerke over åtte menn som sette livet til i andre verdskrigen. Alle var frå Mjømna sokn. Minnestøtta vart avduka...

Gjestgjevarstaden Hellevik

Næring og handverk
Grend / Hamlet
Publisert: 14.02.2002
Author: Anders Gjerde
Garden Hellevik ligg ved Stongasundet like nord for Stavang i Flora kommune. Frå slutten av 1600-talet til sist på 1800-talet vart det drive gjestgive...

Randastølen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
På Randastølen beitte det kring 1950 heile 15 buskapar med eigne bjøllekyr. I eldre tid nytta fleire av brukarane stølar andre stader i Randamarka. Tr...

Minne om motstandsmannen Atle Svardal

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 04.11.2009
Author: Hermund Kleppa
Tysdag 13. mars 1945 fall løytnant Atle Svardal i skotveksling med Gestapo-menn og tyske soldatar. Han var vaktmann på ein illegal radiosendar i fjell...

Minnestein om mellomalderkyrkje i Hyen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 09.11.2009
Author: Hermund Kleppa
Ein av dei største minnesteinane i Sogn og Fjordane står i Hyen. Han vart reist i 1950 til minne om ei kyrkje ein reknar med stod her på 12- og 1300-t...

Garden Stigen

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Åsmund Ohnstad
Stigen ligg på vestsida av Aurlandsfjorden, kring 200 meter søraust for Beitelen og innløpet til Nærøyfjorden. Garden ligg bratt opp frå sjøen, kring ...

Garden Nedbergo

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Åsmund Ohnstad
Nedbergo ligg på austsida av Aurlandsfjorden, 3-400 meter nordaust for Undredal. Garden ligg heller bratt opp frå sjøen, 540 moh. Oppå berget er det e...

Bakka kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Bakka kyrkje er ei langkyrkje i tre som ligg i grenda Bakka ved Nærøyfjorden. Kyrkja, som har 200 sitjeplassar og er teikna av arkitekt Christian Henr...

Kvilekvål

Folk og samfunn
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker Aslak L.Hellev
Soga om Knute Nelson er som eit eventyr om Oskeladden. Frå tronge og vanskelege kår i heimlandet arbeidde han seg fram til å verta guvernør og senator...

Rebekka-krukke i Bulandet bedehuskapell

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 12.02.2009
Author: Hermund Kleppa
Boka "På kyrkjeferd i Sogn og Fjordane" omtalar kunst og inventar i Bulandet bedehuskapell, men eitt interessant inventarstykke er ikkje med: Ei særs ...

Hesthamar

Busetnad, bygd, by
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Bjarne Sørensen
Hesthamar, nokre kilometer nord for Utne, er ein av dei eldste sorenskrivargardane i landet. I 1637, knappe 50 år etter at sorenskrivarembetet var ski...

Kyrkja på Rygg

Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Ingvar Vikesland
Rygg ligg like ovanfor Aurlandsvangen. Her ligg tomta etter ei stavkyrkje som truleg vart bygd kring år 1130. Området nærmast kyrkjetomta, mot vest og...

Kyrkjegarden i Aurdalen

Tru og livssyn
Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Ingvar Vikesland
Fjellgarden Østerbø i Aurdalen fekk eigen kyrkjegard i 1858. Han var i bruk til 1911, då den siste vart gravlagd der. Men alt tidlegare gravla dei fol...

Rekvemylna

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Kjem du opp i tunet på Rekve, nokre kilometer frå Bulken, der vegen tek av til Giljarhus, møter du ikkje lenger «mylnaren», Knut Hernes, i den gamle b...

Skulekrinsar og skulehus i Aurland

Skule / School
Publisert: 07.07.1999
Author: Ingvar Vikesland
Aurland har mange fjell og fjordar. Skulevegane før var gjerne lange, og kunne vera farlege om vinteren. Såleis vart det mange skulekrinsar, med "pend...

Vaffeljern frå Nordfjord

Folk og samfunn
Kjøkkenutstyr / Kitchen accessory
Publisert: 03.03.2009
Author: Ingrid Berger
Vaffelkake er ein gamal kakesort med ei lang historie både i Nordfjord og i Noreg. Ho var særleg brukt som festmat i eldre tid....

Utne

Busetnad, bygd, by
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Ågot Gammersvik
Då sersjant Peder Larsen Børsem frå Strandebarm var «entlediget» i 1721, etter Den store nordiske krigen, gifte han seg med bergensdama Elisabeth Schr...

Olav Sande - skulemann, folkeminnesamlar, diktar og toneskald

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 02.02.2002
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Olav Sande frå garden Sande i Høyanger, på sørsida av Sognefjorden, var ein allsidig mann. I tillegg til å vere ein vidgjeten toneskald, var han også ...

Finne

Busetnad, bygd, by
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Peter Bonde, som sat med Finne mot slutten av 1200-talet, hadde ein springande hjort i skjoldmerket sitt. Denne hjorten er grunnlaget for utforminga a...

Bleiklindi i Nærøyfjorden - botanisk merkeleg kulturtre

Plante / Plant
Publisert: 02.02.2002
Author: Hermund Kleppa
Inst inne i Nærøyfjorden, eit kort stykke frå sjøen rett over fjorden frå Bakka, står Bleiklindi. Eit merkeleg tre som i 1910 vart freda ved kongeleg ...

Vangskyrkja

Tru og livssyn
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidé
Vangskyrkja er den største av mellomalderkyrkjene i Hordaland; ei av dei fire fjordungskyrkjene i fylket. Eit kongebrev frå 1271 syner at kyrkja var u...

Jåstad

Busetnad, bygd, by
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Jåstad, som ligg nokre kilometer nord for Agatunet, må ha vore ein storgard i mellomalderen. Torolf på Jåstad er nemnd som forliksmann i 1293, ...

Ferdslevegen opp Sværaskardet

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 11.03.2009
Author: Hermund Kleppa Gunnar Urtegaard
Garden Sværen ligg inst i Sværefjorden. Frå innmarka går det ein godt merka sti opp Sværaskardet og vidare nordover forbi Torsnesstølen til riksvegen ...

Aga

Busetnad, bygd, by
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Ågot Gammersvik
Storgarden Aga på vestsida av Sørfjorden, vart freda i 1937, då utskiftinga truga med å løysa opp det gamle klyngjetunet. Lagmannsstova, som har namn ...

Svædene (Sveen) – gjestgiveri og sorenskrivarbustad

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 17.03.2009
Author: Jan Anders Timberlid
Den Trondhjemske Postvei gjennom Sogn og Fjordane blei bygd i åra 1780-1806. På strekninga Bygstad-Dale måtte post og reisande skyssast med båt. På ga...

Vetestova på Ulvedal

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
På Ulvedal står ei gamal vetestove på sin opphavlege stad. Vetestovene og vetane høyrde til eit gamalt system for varsling i ufredstid. Ordet vete var...

Mølster

Busetnad, bygd, by
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aslak T. Helleve
«Over den gamle Vossevangen ligger Mølster gamle ættegaard. Den ligger paa et høidedrag som en ættegaard skal ligge. Det er som tilfældet har villet g...

Lensmannsgarden, Lensmannsstova og Tinghaugen på Onstad

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Ingvar Vikesland
Onstad var tidlegare sentrum i Aurland. Her budde lensmannen, og her var tingstaden. Her ligg hovudbygningen på garden og Lensmannsstova....

Vasskverna i Nordpollen

Mølle / Mill
Publisert: 29.03.2009
Author: Hermund Kleppa
Laurdag 11. november 2006 var ein stor dag i Nordpollen i Selje. Den restaurerte vasskverna i Heggjedalene på gardsnummer 84, bruksnummer 1, Nordpoll,...

Fjose

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke Aslak T. Helleve
Garden Fjose ligg øvst i Tjukkebygda; ein av dei gode korngardane i solhallet her. Treskjeraren Styrk Fjose (1873–1937) var frå denne garden, som no v...

Klokkargarden - kyrkjelydshuset i Leikanger

Tru og livssyn
Bolig / Residence Skulehus / School building
Publisert: 05.02.2002
Author: Hermund Kleppa
Kyrkjelydshuset Klokkargarden i Leikanger står ved riksvegen rett opp frå kyrkja. Huset vart opphavleg bygd som kombinert bustad og skulehus. Då det p...

Ygre

Samferdsle
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aslak L.Helleve
Ygre stasjon ligg litt bortgøymd til for vegfarande, like nedom vegen Vossevangen-Mjølfjell. Stasjonsbygningen på Ygre vart reist på Nesttun stasjon i...

Kvalheim bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 30.04.2009
Author: Hermund Kleppa
Bedehuset på Kvalheim i Vågsøy kommune blei teke i bruk i 1947. "I det hele et prektig hus - en pryd for bygden," skreiv Fjordenes Tidende i stykket s...

Ringheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Garden Ringheim ved Lundarvatnet er mellom dei største på Voss. Han er delt i åtte bruk og fire gardsnummer: Store-Ringheim, Indre Ringheim, Nedre Rin...

Olav den heilage - Olavs-kjelde på Røysa

Sagn / Legend
Publisert: 07.05.2009
Author: Hermund Kleppa
Kong Olav Haraldsson fall i slaget på Stiklestad 29. juli 1030. Eitt år seinare vart kongen gjort til helgen og vart seinare kjend som Olav den heilag...

Kinsarvik kyrkje

Tru og livssyn
Peter Helland-Hansen
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Kyrkja i Kinsarvik har etter alt å dømma vore ei av dei fire fjordungskyrkjene i det gamle Hordafylket. Den steinkyrkja som står i dag, vart restaurer...

Folkestad bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 11.05.2009
Author: Hermund Kleppa
"eit av dei finaste (...) bedehusa i vide krinsar." Det skreiv Brynjulv Lunde i ein avisartikkel om Folkestad bedehus då huset runda 50 år i 1963. I 1...

Gammal meieribygning på Vassenden

Meieri / Diary
Publisert: 26.05.2009
Author: Hermund Kleppa
På Vassenden i Jølster står det eit lite hus som skil seg ut frå dei andre. Det ligg tett attmed vegen på den smale stripa mellom E39 og Jølstra. Det ...

Huse

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Huse ligg på ein vid terrasse i dalen ovanfor kyrkja og allmenningen i Kinsarvik. Huse er ein av dei største gardane i Kinsarvik. Mellomalderst...

Prestegard frå Leikanger på Norsk Folkemuseum

Bolig / Residence
Publisert: 29.05.2009
Author: Hermund Kleppa
I 1911 reiv dei den vel 150 år gamle prestegarden (prestebustaden) på Leikanger. Materialane blei sendt austover til Kristiania, første delen av vegen...

Staup

Næring og handverk
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aslak T. Helleve
SMEDANE PÅ STAUPGarden Staup ligg på ei hylle i lendet ovanfor Løno. Frå E 16 kan ein skimta husa mellom tregreinene. Garden er veglaus, og det gamle ...

Minnestein over redaktør Lorentz Nybø

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 03.06.2009
Author: Hermund Kleppa
Den 28. desember 1912 hadde Nordre Bergenhus Folkeblad ei lita notis der det stod: "Minnesmerke paa gravi til Lorentz Nybø. Voss maallag, Voss ungdoms...

Prestegardsnaustet

Sjøbu / Sea house
Publisert: 07.07.1999
Author: Ingvar Vikesland
Prestegardsnaustet er ein av dei eldste bygningane på Aurlandsvangen, eit stort, romsleg naust med plass til fleire båtar. Det ligg i eit nærast urørt...

Tvinne

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Etter innføringa av fast postgang i Noreg frå 1647 vart det utpeika postgardar der bonden hadde plikt å føra posten til neste postgard. Garden Tvinne ...

Mula - gard med samansett næringsgrunnlag

Gardsbruk / Farm
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Det er ikkje store bilturen frå Førde til Mula på sørsida av Førdefjorden. Men ein er komen langt frå forretningsbyen når ein står i sjøsprøyt nede i ...

Helleland

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke Ågot Gammersvik
Den «gamle» skrivargarden på Helleland har vore både sorenskrivargard og offisersgard. Hovudbygningen, som vart freda i 1924, vart bygd i 1764 av kape...

Landabryggja - jektebryggje i Førde sentrum

Kai / Quay
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Hafstad på sørsida av Jølstra utfordra Sjøahola som handelsplass sist på 1700-talet. Men ”funnet” av ei eldre jektebryggje på Hafstad i 2007 kan tyde ...

Ullensvang kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Ullensvang kyrkje som ligg ved sida av prestegarden, i idylliske omgjevnader på neset like innanfor Lofthus, er nemnd første gong i skriftlege kjelder...

Brulandsfossen - ein arbeidshest for Førde

Foss / Waterfall
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Brulandsfossen i Jølstra er største fossen nær Førde sentrum og ein arbeidshest for Førdebygda. Frå jul 1914 leverte fossen elektrisk straum til Førde...

Jølstra, Anga og Halbrendselva

Elv / River
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Desse tre elvane prydar Førdebygda, men kva tyder namna? Til Halbrendselva høyrer og elva Hundsrasta, som ligg i den "bymarka" Førde har fått seg bak ...

Måge

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Sigrid H.H. Kaland
Kleber er eit steinslag vi finn mykje av i Hardanger. Det går store klebergangar i fjellet under Folgefonna. Desse gangane kjem ut i dagen både i Kros...

Bru

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke
Bruosen er ei av dei få elvehamnene i fylket. Som landingsplass for kyrkjefolket går denne staden og naustmiljøet inn i ein tradisjon attende til mell...

Holsen bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 13.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Bedehuset i Holsen står tett attmed riksvegen på garden Fleten om lag ein kilometer utom kyrkja. Huset stod ferdig i 1908. Det var eit eldre skulehus,...

Tangarås

Språk og kunst
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Frå loftsglaset sitt i doktergarden på Tangarås hadde den unge Hans Ernst Kinck utsyn til fjorden og Maurangerfjella. Fjordbygdene på Vestlandet gjord...

Krossforma stein på Kyrkjebø

Tru og livssyn
Historisk monument / Historical monument
Publisert: 14.11.2008
Author: Hermund Kleppa
I våpenhuset på Kyrkjebø kyrkje har dei festa ein krossforma på den eine veggen. Steinen har ei spesiell historie. Saman med ein liknande stein stod h...

Nes

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Nes like innanfor Mundheim ligg på eit skogkledd nes ut i fjorden mellom Mundheimsvika og Bondesundet; ein gard med eit innbydande og velstelt ...

Dalegarden

Arkeologi
Publisert: 21.02.2013
Author: Svein Indrelid
Dale-garden ligg fint til på brotet mot elva, under fjellet Beitelen. Men nokre steinkast lenger nord, på den vide sletta attanfor husa, har det lege ...

Drikkestein i Dalsdalen

Plass / Spot
Publisert: 18.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Dalsdalen går nordover frå Dale i Luster. I eldre tider var dalen spisskammeret til gardane nede ved sjøen. Her var gode slåttemarker og beite, og rik...

Minnestein om brøytestikka

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 18.11.2008
Author: Hermund Kleppa
På rasteplassen Svidalsneset attmed Jølstravatnet står det ein minnestein om "den første brøytestikka i Noreg". Det var vegoppsynsmann John G. Aase fr...

Straume - laksegiljer

Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Laks og aure har i uminnelege tider vore fanga med ulike reiskapar i fjorden og straumane her. Funn i steinalderbuplassen ved Skipshelleren fortel at ...

Drukningsulukke på Nordfjorden i 1876

Ulukke / Accident
Publisert: 20.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Søndag 29. oktober 1876 skjedde ei drukningsulukke i Nordfjord, midtfjords mellom Totland og Rugsund. Sju menneske omkom. Lokalhistorikaren Hans Eirik...

Stamnes

Arkeologi
Publisert: 21.02.2013
Author: Svein Indrelid Ågot Gammersvik Øystein Jansen

Forlis på Stadhavet - snurpebåten "Brenning"

Ulukke / Accident
Publisert: 01.12.2008
Author: Hermund Kleppa
Om morgonen, torsdag 1. mars 1956, forliste sildesnurparen "Brenning" på Stadhavet. Båten høyrde heime i Røsvåg i Salten og var på veg heim etter at v...

Gullbrå

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Frå skriftlege kjelder veit vi at garden Gullbrå var i bruk tidleg på 1600-talet. Apostelkyrkja i Bergen åtte jord her som dei bygsla bort, men noko a...

Bergingsdåd utanfor Kråkenes i 1943

Ulukke / Accident
Publisert: 02.12.2008
Author: Hermund Kleppa
Dei siste krigsåra trappa allierte styrkar opp flyaktivitet frå Storbritannia mot norskekysten. Tyske krigsanlegg og skip i tysk kystfart var målet. F...

Bergingsdåd ved Silda i 1944

Ulukke / Accident
Publisert: 08.12.2008
Author: Hermund Kleppa
Dei siste krigsåra trappa allierte styrkar opp flyaktivitet frå Storbritannia mot norskekysten. Tyske krigsanlegg og skip i tysk kystfart var målet. F...

Bolstad

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Tettstaden på Bolstadøyri fekk si form kring midten av 1800-talet, men her har det frå gammalt av vore ein møtestad; tingstad og handelsstad. Gjestgje...

Samlingshuset i Brandsøy

Bedehus / Chapel
Publisert: 30.12.2008
Author: Hermund Kleppa
"Dette huset er reist av eldsjeler. Gå no flittigt i dette huset, og lat huset berre vera til Guds ære og syt for å halda huset vakkert og velstelt." ...

Speglbåt frå Svanøy på Norsk Sjøfartsmuseum

Båt / Boat
Publisert: 30.12.2008
Author: Hermund Kleppa
"Nu hvil deg min båt, du har det fortjent." - Det var i 1961 at ein staseleg speglbåt på Svanøy gjorde si siste ferd, til Norsk Sjøfartsmuseum på Bygd...

Evanger

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Evanger (av gamalnorsk áivangr, «vang», «voll» der ein kan lata hestane få gå på beite) er staden der elva frå Vangsvatnet, Vossavassdraget, munnar ut...

Kaptein Erling Borge - ein krigsseglar i heimeflåten

Person / Person
Publisert: 13.01.2009
Author: Hermund Kleppa
I 1980 avduka kong Olav V krigsseglarmonumentet på Norsk Sjøfartsmuseum på Bygdøy. Det er eit nasjonalt monument til heider for norske krigsseglarar p...

Vik

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Vik i Jondal må ha vore ein av dei tidleg busette gardane i Jondal; ein god og grøderik gard aust for elva. Gamle segner vil vita at det har bu...

Vangen kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Vangen kyrkje er ei langkyrkje i stein som står på Aurlandsvangen. Kyrkja, som er i tidleg gotisk stil, er truleg bygd i to omgangar på 1200-talet. Ky...

Torsnes

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Leif Galtung
Då biskop J. Neumann var på visitasferd i Hardanger i 1825, vitja han også Torsnes, setegarden til Galtungslekta. Då var dei i ferd med å riva den gam...

Flåm kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Flåm kyrkje er ei langkyrkje i tre frå 1670. Kyrkja, som har 160 sitjeplassar, er bygd av byggmeister Magne Essen. Kyrkja erstatta ei kyrkje som vart ...

Gravminne på Kinn - fyrbetjent på Ytterøyane

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 22.01.2009
Author: Hermund Kleppa
Kyrkjegarden på Kinn har eit gravminne knytta til fyret på Ytterøyane. Det er ei liggjande smijernsplate attmed kyrkjegardsmuren i vest. Gravminnet bl...

Altertavlemåleri frå 1911 i Norum kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkjekunst / Church art Måleri / Painting
Publisert: 22.01.2009
Author: Hermund Kleppa
I 1910 vart det bestemt at Norum kyrkje skulle få ny altertavle. Eit stort innramma måleri med motivet "Jesus velsignar læresveinane før himmelfarten"...

Svåsand

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Nede ved fjorden på Svåsand, like ved riksvegen, ligg ei lang naustrekkje; eitt av dei velhaldne eldre naustmiljøa langs Hardangerfjorden. Det er gard...

To drukningsulukker - Fresvik

Ulukke / Accident
Publisert: 22.01.2009
Author: Hermund Kleppa
Den har været Dødens Gjæst / den har seilt paa en Torden / Den er døbt i Rædsler vorden. Det er Henrik Wergeland som byrjar det vidgjetne diktet sitt ...

Undredal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Undredal kyrkje er ei stavkyrkje frå midten av 1100-talet. Kyrkja, som har 40 sitjeplassar, har sidan byrjinga av 1700-talet vore kledd med liggjande ...

Herand - Tveiti sag

Næring og handverk
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Sverre Haugen Amund Tveiten
Tveiti sag i Herand er truleg den siste vassdrivne oppgangssaga som har vore i ordinær drift heilt opp til vår tid. Det har stått oppgangssag her sid...

Bergensbanen

Samferdsle
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aslak T.Helleve Atle Ove Martinussen
Alt i byrjinga av 1870-åra vart det sett fram krav om jernbanesamband mellom Bergen og Austlandet. Første strekninga frå Bergen til Voss stod ferdig i...

Frøystein

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Frøystein ved Ulvikfjorden vert i dagleg tale kalla Fryste. I 1614 vart namnet skrive Frøstemb – ei tydeleg fordansking – og forma Frøsten vart...

Tysklandsbrigadens Veteranforbund - Sogn og Fjordane

Foretak / Association
Publisert: 07.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I åra 1947-1953 var norske styrkar med i den allierte okkupasjonen av Tyskland. Norske soldatar skulle vera med på å tryggja og byggja freden. På 1980...

Losnariddarane - viktige brikker i rikssoga

Folk og samfunn
Øy / Island
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
På 1300- og 1400-talet var Losna sete og utgangspunkt for ei av dei rikaste og mektigaste ættene i landet. Økonomisk sans, politisk teft og total loja...

Hellisøy

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Hellisøy fyr vart første gongen tent i oktober 1855. Det karakteristiske raude støypejernstårnet med to kvite belte har ei høgd på 33 meter og ei lysh...

Vinappen

Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Vinappen ligg på eit lite høgdedrag heilt vest på øya. Her er det eit fantastisk panorama mot havet. Området var opphavleg beiteland for kyr, men dett...

Skogavarden - Noteringar og historie

Varde / Cairn
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
"Fin tur, 7 timar frå Marifjøra. Strålende ver, kafferast på høgste top." Det skreiv ein fjelltravar i ei lita notisbok sommaren 1935. Han var på Asbj...

På leit etter kunnskap om ei gardssag

Industri, energi og naturressursar
Gardsbruk / Farm
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Den fråflytte garden Rud i Leikanger ligg ein halv times gange opp frå ferjestaden på Hella. Det vart aldri bygd veg for traktor og bil til Rud. Dei m...

Isdal

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Isdal er eitt av dei få klyngjetuna som ligg att i Hordalandsbygdene, etter at dei store utskiftingane kring hundreårsskiftet løyste opp fellestunet o...

Krigsseglar frå Måløy busette seg på Island

Person / Person
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I mai 1940 flykta Alf Øverby (1921-2001) til Storbritannia om bord på skøyta "Havørn". Han vart seinare krigsseglar i fraktfarten mellom Storbritannia...

Seim

Arkeologi
Publisert: 18.02.2013
Author: Svein Indrelid Sigrid H.H. Kaland
Sæheim (Seim) ved Lygrefjorden er nemnd som ein av kongsgardane til Harald Hårfagre. Fleire av dei første rikskongane har halde til her, og garden var...

Krossteinen på Bell

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Det finst fleire krossforma steinar i Sogn og Fjordane. Dei er minne om då kristendomen vart innførd i Noreg, rundt rekna tida 950-1050. Ein funksjon ...

Med Kongsberg-knekk i Ormhaugbakken

Sportsanlegg / Sport installation
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
- Det var vel helst den stilen som blei kalla Kongsberg-knekk det gjekk på, fortalde Gunnar Jan Gjerland då han i 2008 var med og synte kvar haukedøle...

Bruknappen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke Aud Karin Skagen
Gjestgjevarstaden i Bruknappen ligg nord i Radsundet, like sør for Festo, ved ein lun, idyllisk våg rett inn frå hovudleia. Både sognejekter og nordfj...

Steintreet - monument til minne om Martin Luther Storm

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
"Di meir han hadde studert Storm, di meir hadde han sett det vonlause i å avbilde han berre i som ein byste. I staden måtte minnesteinen også tale om ...

Lygra

Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Mons Kvamme
Lyngheilandskapet på ytre Lygra, Utluro og Lurekalven, er ein del av eit landskapsvernområde som skjøttast gjennom tradisjonell drift med utegangarsau...

Bilethoggaren Nils Bruland - to private arbeid

Person / Person
Publisert: 10.07.2008
Author: Hermund Kleppa
På den gamle kyrkjegarden i Rutledal står det ein "stein" som skil seg ut frå dei andre. Det er eit originalt kunstverk. På metallplata på fotstykket ...

Skjervet - vegarbeid

Samferdsle
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Knut Kjerland Johannes Gjerdåker
Vegen mellom Eide i Granvin og Voss er ein av dei eldste vegane som vert omtala i mellomalderen. I eit diplom frå 1343 frå Voss om fordeling av vegarb...

Amtmann og prest i nappetak om fattigprotokoll

Strid / Strife
Publisert: 10.07.2008
Author: Hermund Kleppa Berit Selseng
".. til eegenraadige (..) Amtmand Mons Teistes udødelige æreminde..", står det innført i protokollen for fattigkommisjonen i Leikanger år 1772. Det va...

Bjørnejakt i Sogn 1956

Jakt / Hunt
Publisert: 10.07.2008
Author: Hermund Kleppa
"Bjørnen skoten fredag. Det var ein stor og gamal hannbjørn." Dette var overskrifta på oppslaget i avisa Sogn og Fjordane 28. mai 1956. I fleire år ha...

Storegraven

Tru og livssyn
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Første gong kyrkja i Granvin er nemnd i kjeldene, er i 1306, men kyrkjestaden må vera langt eldre enn dette. Garden Storegraven ligg sentralt ved Gran...

Med knekkstil til 58 meter

Folk og samfunn
Idrettsarrangement / Sporting event Sport / Sport
Publisert: 11.07.2008
Author: Trude Risnes
Kring 1950 var honndølen Pål K. Seljeset ein av dei beste skihopparane i Nordfjord. I 1948 slo han til med eit hopp på 58 meter i Siklebakken. Utvikli...

Spjutøy

Samferdsle
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Gunn Nordal
Ved Spjutøy og Straumsosen går det tre innløp frå Lurefjorden til fjordbassenget innanfor. Heilt fram til slutten av 1800-talet kunne ikkje rutebåten ...

Bronsealder-røysane på Røysa

Historisk plass / Historical site
Publisert: 12.07.2008
Author: Wilhelm Kvalheim Hermund Kleppa
På garden Røysa på Vågsøyna ligg det to svære, fleire tusen år gamle gravrøysar. I 1948 skreiv lektor Wilhelm Kvalheim (1877-1949) ein artikkel om dei...

Vassel

Busetnad, bygd, by
Skule
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aud Karin Skagen
Det vesle, kvitmåla skulehuset på Vassel er ein smålåten, men verdig representant for skulen i bygdesamfunnet – ein kunnskapsinstitusjon og ein folkeo...

Kong Sverre - Stadnamn og Fimreiteslaget I

Folk og samfunn
Historisk hending / Historical event Slag / Battle
Publisert: 13.07.2008
Author: Vilhelm Flugeim
Fredag 15. juni 1184 utkjempa kong Sverre og kong Magnus Erlingsson sjøslaget ved Fimreite. Over 2000 menn skal ha mista livet. I 1937 skreiv lærar Vi...

Kong Sverre - Stadnamn og Fimreiteslaget II

Slag / Battle
Publisert: 13.07.2008
Author: Per Arvid Ølmheim
Fredag 15. juni 1184 utkjempa kong Sverre og kong Magnus Erlingsson sjøslaget ved Fimreite. I 1937 skreiv lærar Vilhelm Flugeim eit stykke om gamle ba...

Kongstun

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
I mellomalderen var bøndene pålagde skyssplikt. Bispane hadde krav på 18 hestar når dei reiste ikring på visitasferder, og kongen kunne krevja friskys...

Norsk rosemåla kiste i England

Kiste / Coffin
Publisert: 14.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Herskapshuset Preston Manor i Brighton høyrer med til musea i byen. Mr. og Mrs. Thomas-Stanford var dei siste som residerte der på 1930-talet. Eitt mø...

Øvre Folkedal

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Folkedal, som i dag ligg som ein liten «avstikkar» frå riksvegen, låg i mellomalderen sentralt i ein av dei viktigaste vegane mellom Hardanger og Voss...

Bautastein på Følling i Eldalsdalen

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 14.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Sogn og Fjordane har eit halvt hundre bautasteinar arkeologane omtalar som fornminne, det vil seia at dei truleg er meir enn rundt rekna 1000 år gamle...

Sogn og Fjordane fylke - dei trykte fylkestingsforhandlingane

Rapport / Report
Publisert: 15.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Fylkeskommunen og fylkestinget vart oppretta ved formannskapslovene av 1837. I mange år kom fylkestinget saman ein gong i året. Møtebok og sakstilfang...

Lavikdalen bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 20.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Bedehuset på Lavikdalen høyrer med til etterkrigs-bedehusa i fylket. Det høyrer og med til bedehus som ikkje er meir, som bedehus. Huset stod ferdig i...

Bødalssætra

Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Bødalssætra ligg like innunder Jostedalsbreen, opp og aust for garden Bødal i Loen. Bødalssætra vert i dag mykje nytta som utgangspunkt for turar på J...

Grunnlovsjubileum 2014 - Eidsvollsmenn Bergen-Lærdal i vengebåt

Jubileum / Anniversary
Publisert: 28.01.2011
Author: Hermund Kleppa
1814. Merkeår i Noreggsoga med mange avsnitt: Kielfreden, unionen med Danmark oppløyst, notabelmøtet på Eidsvoll, Riksforsamlinga på Eidsvoll, grunnlo...

Minnestein over Per Kleppe

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
På den tidlegare bygselplassen Lyngneset under Dvergsdalen i Jølster står det ei minnestøtte over Dannebrogsmannen Per Kleppe. Per vart dekorert med e...

Løland bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 31.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk: bedehuset i Skifjorden, på Sørbøvågen, på Ramsgrø og på Løland. Tanken om å byggja bedehus på Lølan...

Sørbøvåg bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 01.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk; bedehuset i Skifjorden, på Ramsgrø, på Løland og i Sørbøvåg. Sørbøvåg bedehus vart truleg teke i br...

Ferjestaden Hella

Plass / Spot
Publisert: 03.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1956 gjekk Olav Hellen for presten. Han rodde frå Hella til Dragsvik og gjekk derifrå ut til kyrkja. I oktober same året gjekk det ferje for ...

Grunnlovsjubileum 2014 - 17. mai-feiring i Førde 1869

Jubileum / Anniversary
Publisert: 03.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Året 1814 har stor plass i Noregssoga. Stikkord er: Kielfreden, unionen med Danmark oppløyst, notabelmøtet på Eidsvoll, Riksforsamlinga på Eidsvoll, g...

Korleis såg han ut - Eivindvigens andens skaber?

Person / Person
Publisert: 05.02.2011
Author: Hermund Kleppa
I 2002 tok administrasjonen i Gulen kommune ned biletet av første ordføraren sin, sokneprest Niels Griis Alstrup Dahl. Det var ikkje deira Dahl. Det s...

Vikingperioden i Irlandssoga på frimerke

Frimerke / Stamp
Publisert: 08.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Det irske postverket har tre frimerke-utgåver med tilknytning til vikingperioden i landet si soge, den eine i høve 1000-årsmarkeringa for Dublin i 198...

Julehelsing på eit postkort

Postkort / Postcard
Publisert: 09.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Fylkesarkivet har fleire personarkiv. Eitt av dei inneheld brev og kort etter Anna Navelsaker. Ho var fødd i Hornindal i 1882 og døydde i 1953. Det er...

Bondevener i Selje og i Sogn og Fjordane

Foretak / Association
Publisert: 09.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Bondevenrørsla var ei politisk folkerørsle i store deler av landet i 1860-70-åra. Søren Jaabæk grunnla den fyrste bondevenforeininga i 1865 og gav ut ...

Skifjord bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 09.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk: bedehuset på Ramsgrø, på Løland, i Sørbøvåg og i Skifjorden. Skifjord bedehus vart bygt i 1914. Ger...

Eit eldre gravfelt og ei grav ved Frøya kyrkje

Tru og livssyn
Gravplass / Cementery
Publisert: 10.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Bremanger kommune har eit stykke kyrkjegard som er verd å ta vare på. Det ligg på sørsida av Frøya kyrkje og er ein del av kyrkjegarden rundt kyrkja. ...

Ei sjeldan grav - Fjokla Demjanova

Person / Person
Publisert: 10.02.2011
Author: Hermund Kleppa
”Noreg takkar deg Fjokla Demjanova, ærer deg og minnest deg ved å gje deg ein fredfull kvileplass i Noregs jord.” Med desse orda slutta tidlegare ordf...

Astrup-steinen

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
"NIKOLAI ASTRUP 1880-1928" Det står innhogge på Astrup-steinen i det gamle prestegardstunet på Ålhus. "Soleis skal óg han sjølv og livsverket hans for...

Grunnlovsjubileum 2014 - Vengebåten eidsvollmennene frå Bergen reiste med

Jubileum / Anniversary
Publisert: 14.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Året 1814 har stor plass i Noregssoga. Stikkord er: Kielfreden, unionen med Danmark oppløyst, notabelmøtet på Eidsvoll, Riksforsamlinga på Eidsvoll, G...

Falsk mynt 1880 i Førde - einaste i heile landet

Mynt / Coin
Publisert: 15.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Søndag 19. september 1880 troppa to lensmenn opp i tunet på garden Åsen i Jølster. Dei skulle forhøyra den 18 år gamle Katrine Åsen. Dagen før hadde h...

Minnestøtte på Skei over tonekunstnaren Anders Viken

Folk og samfunn
Monument / Monument Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Jonsokaftan 1998 vart tonekunstnaren Anders Viken heidra med minnestein. Det var Jølster kommune som på denne måten ønskte å markera hundreårsminnet f...

Ryggsteinen og segna om Rykkstein-Sjur

Sagn / Legend
Publisert: 16.02.2011
Author: S. Tviberg
Ryggsteinen er namnet på ei samling små øyar, holmar og skjer i Askvoll kommune. Dei tre største øyane heiter Indrøy, Husøy og Ytrøy. I 1993 vart områ...

Grunnlovsjubileum 2014 - Om Christie-statuen i Bergen

Jubileum / Anniversary
Publisert: 17.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Året 1814 har stor plass i Noregssoga. Stikkord er: Kielfreden, oppløysinga av unionen med Danmark, notabelmøtet på Eidsvoll, Eidsvollsforsamlinga, Gr...

Skredulukke i Stardalen (Heggheim)

Folk og samfunn
Skred / Avalanche
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Året 1868 var eit av dei verste snøskredåra på Vestlandet. Kring 150 menneske omkom. På garden Heggheim i Stardalen vart alle husa råka av raset. 17 m...

Fylkespolitikar på to minnesteinar - H. U. Sverdrup

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 12.04.2010
Author: Hermund Kleppa
I boka" Sogn og Fjordane fylkekommune gjennom 150 år" står presten Harald Ulrik Sverdrup (1813-1891) omtalt som "den fremste fylkespolitikaren i ei år...

Grønlands apostel - ektepar frå Sogn og Fjordane med i 1721

Person / Person
Publisert: 26.04.2010
Author: Hermund Kleppa
Hans Egede - Grønlands apostel - reiste frå Bergen i 1721. Ekspedisjonen bestod av tre skip. Det eine hadde namnet "Haabet". Med i følgjet var to pers...

Grønlands apostel - medarbeidar fødd i Leikanger

Person / Person
Publisert: 26.04.2010
Author: Hermund Kleppa
Hans Egede - Grønlands apostel - reiste til Grønland i 1721 og var der til 1736. Gjennom heile perioden hadde han medarbeidarar i kortare eller lengre...

"Clupea" – flytande sildeoljefabrikk i 1950-åra

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 11.05.2010
Author: Hermund Kleppa
Vintrane midt på 1900-talet kom storsilda inn til kysten i enorme mengder for å gyta. Tusenvis av farkostar var i sving. Men eitt stort problem melde ...

Daae-slekta

Folk og samfunn
Slekt / Family
Publisert: 05.03.2002
Author: Sverre Søgnen
Daae-slekta reknar sine anar frå Jonas Edvardsen (Jon Effuertsen) som var byborgar i Trondheim (d. 1683). Han hadde to barn som levde opp. Den eine fe...

Vettisvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 28.05.2010
Author: Hermund Kleppa
Den snautt fem kilometer lange Vettisvegen går frå garden Hjelle opp dalføret Utladalen til dei to gardsbruka på Vetti. Vegen vart bygd i åra 1973-197...

Liastova på Befring

Middelalderhus / Medieval house
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Etter å ha blitt flytta i alle fall fire gonger, har den gamle Liastova på Befringsstøylen vorte nytta som hytte sidan 1936....

Loftet på Stølen

Busetnad, bygd, by
Middelalderhus / Medieval house
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
På bruk nr. 2 på garden Stølen i Jølster står eit loft frå seinmellomalderen. Bygningsmessig ser ikkje huset ut som eit loft, men det hadde funksjon s...

Ole Elias Holck

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 06.03.2002
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Generalmajor Ole Elias Holck, fødd i 1774 i Leirvik i Sogn, vart alt i 15 årsalderen militær. Under Napoleonskrigane tenestegjorde han i Danmark, og h...

Breng seter

Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Like ved Lovatnet ligg Breng seter. I gammal tid var dette eigen gard, men vart seinare seter for garden Sæten. Her var det tradisjonell stølsdrift fr...

Hans Kvernevik - fela og folkemusikken

Musikkinstrument / Musical Instrument Musikk / Music Person / Person
Publisert: 05.08.2010
Author: Hermund Kleppa Hans Mathias Kvernevik (1907 - 1989)
"Fjordenes Tidende" (Måløy) hadde i julenummeret 1984 ein artikkel med overskrifta "Fela og folkemusikken har gitt meg mykje". Stykket er skrive av Ha...

Hervabua på Sognefjellet

Busetnad, bygd, by
Hytte / Cabin
Publisert: 09.08.2010
Author: Hermund Kleppa
Hervabua ligg ved Hervassdammen på Sognefjellet. Det er ei lita steinbu som går nesten i eitt med terrenget. Ho er eldgamal og vart sett opp som naudb...

Skålatårnet

Busetnad, bygd, by
Hytte / Cabin
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
På fjellet Skåla i Loen i Nordfjord vart det i 1891 sett opp eit stort steintårn som skulle hysa både tuberkuløse og turistar. Mannen bak tiltaket var...

Nordpoll Samlingsheim

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 06.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Selje kommune har tre bedehus, Nordstranda bedehus på Leikanger, Selje bedehus i Selje og Nordpoll Samlingsheim i Nordpoll. Samlingsheimen vart vigsla...

Gamle bygningsmiljøer på Lærdalsøyri - arkiv

Bygd / Village
Publisert: 06.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Lærdal har mange attraksjonar. Eitt av dei er Gamle Lærdalsøyri, eit særs godt bevart bygningsmiljø på ein typisk strandstad. I 1970 vart det oppretta...

Ungdomshuset Rimskjold på Vindhella

Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 10.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Staden Vindhella er stoppestad for mange turistar. Her står eit hus med veghistorisk utstilling. Her er oppsett ein minnestein om første bilturisten i...

Selje bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 13.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Selje kommune har tre bedehus: Nordstranda bedehus på Ytre Stadlandet, Nordpoll Samlingsheim i Nordpoll og Selje bedehus i hovudbygda. Hausten 1959 se...

Christie-steinen i Måløy

Monument / Monument
Publisert: 18.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Kristen J. Sunde (1861-1952), forretningsmann og politikar, var interessert i historie. Folk tok gjerne kontakt med han når dei fann eller visste om n...

The Ladder - Laksetrappa i Osen

Laksetrapp / Salmon ladder
Publisert: 22.07.2008
Author: Charles Thomas-Stanford
Om "den som kan få to aks ut av eit korn, eller grasstrå til å gro der det før berre vaks eitt" fortener hyllest av folket, så er ikkje han som fylte ...

Nottveit

Busetnad, bygd, by
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
I ei av dei grindbygde løene på Nottveit, på bruk 3, oppdagar vi at fleire av stavane har eit mellomalderleg preg, med store dimensjonar og forseggjor...

Minnesmerke om Havørn-ulukka i Hyllestad

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 22.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I sjutida om morgonen, tysdag 16. juni 1936, høyrde folk i Lifjorden flydur og eit forferdeleg brak frå fjellet Risnesnipa. Det var flyet "Havørn" som...

Stølsheimen

Publisert: 20.02.2013
Author: Dagfinn Moe Aud Karin Skagen Nils Georg Brekke
Det store fjellområdet mellom Modalen, vossebygdene og Sogn er eitt av dei finaste stølsområda på Vestlandet. I eldre tid har dette området vore kalla...

Hauglandsenteret - Om eldre arkivmateriale og eitt fotografi

Skule / School
Publisert: 28.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I 1980 testamentert advokat Christian Bekker garden Haugland til Sogn og Fjordane Røde kors. Ei mengd arkivmateriale og fotografi følgde òg med. Dei f...

Øystese - Kvam bygdemuseum

Museum, natur- og kulturvern
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
KVAM BYGDEMUSEUM...

Norheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Norheim, «garden ved det tronge sundet», er nemnd i mellomalderdiplom og skifte. Det er ein av dei store gardane i Hardanger som høyrde til mellom dei...

Hermetikkfabrikken på Grytøyra

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 23.01.2002
Author: Finn Borgen Førsund
Det starta med produksjon av krabbehermetikk, men etter kvart vart sardinproduksjonen viktigast. Etter omstruktureringa innanfor hermetikkindustrien v...

Sogn og Fjordane-Irland: Potts på Osen gard i Bygstad

Person / Person
Publisert: 07.10.2008
Author: Hermund Kleppa
På slutten av 1800-talet var irlendarar med namnet Potts i Bygstad og fiska laks. William Trumperant Potts var med då dei kring 1870 bygde laksetrappa...

Vikøy

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Gjennom Adolph Tidemands detaljerte nærbilete frå røykstover i Kvam har prestegarden i Vikøy, der han budde på sine målarferder gjennom Hardanger, fåt...

Vangdal

Arkeologi
Publisert: 21.02.2013
Author: Svein Indrelid Nils Georg Brekke
Ved Salthamaren i Vangdalsberget skal det ein gong i tida ha vore brent salt, og djupe kollag i jorda syner at her har vore gjort opp eld mange gonger...

Feios bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 10.11.2008
Author: Hermund Kleppa
"Altfor mange bedehus står tomme på Vestlandet." Det var biskopen i Bjørgvin, Ole D. Hagesæter som sa frå om dette i nyttårsforedraget sitt 2007. Trul...

Berge

Næring og handverk
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Olav Tveiten
Nede ved fjorden, på garden Berge i Tørvikbygd, ligg Stekkavika – ei lun, austvend hamn, skjerma mot fjorden med nes og holmar, slik sjølve namnet for...

Sogn og Fjordane fylke - fylkesvåpenet

Fylke / County
Publisert: 12.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Den 23. september 1983 fekk Sogn og Fjordane fylkesvåpenet sitt. Det skjedde ved kongeleg resolusjon, og ordlyden er: På sølv grunn tre blå spissar mo...