Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 
Viser 200 av 745 resultater

Vegen over Dragseidet i Selje

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Den gamle vegen mellom Drage og Leikanger i Selje er ein viktig del av samferdslehistoria i Sogn og Fjordane. Saman med Mannseidet var vegen mellom de...

Kalvåg bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 25.05.2013
Author: Hermund Kleppa
Kring årsskiftet 1800/1900 byrja utsendingar frå Indremisjonen å halda møte på Kalvåg. Det leigde lokalet vart snart for lite, og våren 1910 valde ei ...

Heilårsveg over Strynefjellet - ein langvarig og dramatisk kamp

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Etter kvart som samfunnsutviklinga skapte trong for betre og raskare vegsamband, vart kravet om vinteropen veg over Strynefjellet forsterka. Eit massi...

Totland - Måløy - "en fullt tjenlig vei"

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Strekninga Totland-Deknepollen var det siste stykket som stod att før ein fekk samanhengjande veg mellom Måløy og Oppland over Strynefjellet. Den førs...

Kamp om vegmidlane i indre Nordfjord

Samferdsle
Strid / Strife
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Mot slutten av 1800-talet var det ein intens dragkamp mellom dei tre kommunane Stryn, Eid og Hornindal om vegmidlane. Eid ville ha veg til Stryn, Stry...

Byggjing av heilårsveg over Strynefjellet

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
17. oktober 1978 opna kong Olav heilårsvegen over Strynefjellet. Vegprosjektet var den gongen det største i Sogn og Fjordane nokon gong. I 1965 var ve...

Den Trondhjemske postvei frå Skei til Utvik

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Sjølv om postvegen mellom Skei og Utvik var klassifisert som hovudveg, var han ikkje rekna som lett framkommeleg. Breimsvatnet var eit hinder, særleg ...

Minnestein over fyrbøtar Johannes J. Sæten

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 04.06.2002
Author: Hermund Kleppa
Johannes Sæten frå Loen var fyrbøtar på fleire skip under verdskrigen 1939-1945. Tre av skipa vart torpederte. Våren 1946 - året etter frigjeringa - v...

Diktarpresten Claus Frimann

Musikkverk / Musical work Person / Person
Publisert: 20.06.2002
Author: Elin Pehrson Grytting (1952 - )
Claus Frimann (1746-1829) vart fødd i Selje. Her voks han opp som eldstemann av fire brør på prestegarden. Dikting og prestegjerning gjekk hand i hand...

Vegen mellom Reed og Sandane

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Mot slutten av 1800-talet vart vegbygging meir og meir avgjerande. Særleg gjaldt det bygdene som hadde lang veg til fjorden og dampbåten. Dit måtte de...

Vetvik og kirkegården ved havet

Folk og samfunn
Gravplass / Cementery Kyrkje / Church
Publisert: 22.07.2009
Author: Arne Eltervaag
I 1968 var teologistudenten Arne Eltervaag på vitjing i Vetvik. Bygda hadde då vore fråflytta i 17 år. Staden gjore sterkt inntrykk. Etterpå skreiv ha...

Kongebesøket i Selje i 1733

Besøk / Visit
Publisert: 20.08.2009
Author: Hermund Kleppa
Anno 1733 den 9 August Reiste Hans Kongelige Majestet [og] Hendes Majestete Dronningen (…) Over dette Field Mandseidet. Denne informasjonen står under...

Fyrlykter rundt Kalvåg og Frøya

Samferdsle
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 22.09.2009
Author: Egil Totland
Fyr og fyrlykter er vegvisarar for sjøfarande. Tre felles kjennemerke går att: a) ulike i storleik, b) oppsette til ulike tider og c) endra i samsvar ...

Minnestein om mellomalderkyrkje i Hyen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 09.11.2009
Author: Hermund Kleppa
Ein av dei største minnesteinane i Sogn og Fjordane står i Hyen. Han vart reist i 1950 til minne om ei kyrkje ein reknar med stod her på 12- og 1300-t...

Kyrkjegarden på Kråkenes

Tru og livssyn
Gravplass / Cementery
Publisert: 28.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Turen Raudeberg – Kråkenes fyr har fleire interessante reisemål på vegen ut. I området like før fyret finn vi eit kvernhusanlegg, landingsstad med nau...

Åsane

Landskap
Publisert: 10.06.2015
Author: Inge Aarseth
De fleste forbinder naturlig nok Åsane med åser. Et mindre påaktet trekk i landskapet er de uvanlig flate områdene mellom åsene. Dalselva, som ble kan...

Gaupås

Berggrunn
Publisert: 10.06.2015
Author: Haakon Fossen

Reppadalen

Planteliv
Publisert: 10.06.2015
Author: Bjørn Moe
Det uvanlige myrlandskapet, med enorme torvavsetninger omkranset av bratte fjellsider, gjør Reppadalen i Arna til et spennende, men lite brukt turmål ...

Kråmyrane

Planteliv
Publisert: 10.06.2015
Author: Bjørn Moe

Sandviksfjellet

Berggrunn
Publisert: 10.06.2015
Author: Haakon Fossen
På Sandviksfjellet er gamle rullesteiner blitt til fjell. Steinene er strukket ut eller klemt sammen mellom svære bergartsflak, i sakte, men myndig be...

Byfjorden

Publisert: 10.06.2015
Author: Herman G.Gade
Bading og fiske er fullt mulig i Byfjorden. Vannet har god kvalitet de fleste steder etter at det de siste årene er brukt store midler på å rense utsl...

Store Lungegårdsvannet

Publisert: 10.06.2015
Author: Herman G.Gade
LUNGEN SOM ER I FERD MED Å FORSVINNE...

Byparken

Dyreliv
Publisert: 10.06.2015
Author: Stein Byrkjeland
Det er neppe sant at sultne studenter har forgrepet seg på dvaske stokkender i Byparken i vårknipen, slik vandrehistoriene vet å fortelle. Men det er ...

Singerheimen

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Litt opp frå Olden sentrum ligg ein staseleg bygning. Dette er Singerheimen. Her budde det amerikanske ekteparet William og Anna Singer. Singer var ar...

Fjellsiden

Dyreliv
Publisert: 10.06.2015
Author: Stein Byrkjeland
Møllendal gravplass er vinterhjemmet til bykråkene i Bergen. De som ikke vil overnatte på en kirkegård, vagler seg i et velvokst løvtre på Fjellsiden....

Om "Fritjof Nansen" på Strynevatnet

Dampbåt / Steamer
Publisert: 04.05.2011
Author: Hermund Kleppa
Sogn og Fjordane har åtte store vatn der det har vore rutebåtferdsle. På Oppstrynsvatnet byrja dampbåten ”Fritjof Nansen” rutetrafikk i 1891. ”Nansen”...

Fløyfjellet

Planteliv
Publisert: 10.06.2015
Author: Bjørn Moe

Munkebotsdalen

Planteliv
Publisert: 10.06.2015
Author: Bjørn Moe

Rambjøra

Planteliv
Publisert: 10.06.2015
Author: Bjørn Moe Stein Byrkjeland
I Sanddalen og Helldalsåsen har boligutbyggingen skutt fram i stort tempo. Der det tidligere var beiteland, bor det nå hundretalls familier. Ikke lang...

Fjøsanger

Berggrunn
Publisert: 10.06.2015
Author: Jan Mangerud
Fjøsanger er kjent blant istidsforskere over hele verden. Under en utgraving i 1975–77 fant geologer fra Universitetet i Bergen lag fra siste mellomis...

Nordåsvatnet

Publisert: 11.06.2015
Author: Herman G.Gade
Etterkrigstiden kom til Fana med befolkningsvekst og moderne sanitærutstyr. Det fikk nærmest katastrofale følger for Nordåsvatnet som rekreasjonsområd...

Marmorøyen

Berggrunn
Publisert: 11.06.2015
Author: Haakon Fossen

Rådalen

Planteliv
Publisert: 11.06.2015
Author: Bernt-Håvard Øyen
«... det vil ikke være av noen synderlig økonomisk interesse [å støtte skogplanting] da den skog som der kan opelskes vistnok vil lade meget tilbake m...

Bødalssætra

Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Bødalssætra ligg like innunder Jostedalsbreen, opp og aust for garden Bødal i Loen. Bødalssætra vert i dag mykje nytta som utgangspunkt for turar på J...

Bergen

Publisert: 18.04.2012
Bjorgvin – sletta mellom fjella – var Noregs og Nordens største by i mellomalderen og den første residensbyen. Alrekstad (Årstad) var kongsgard på 100...

Bondevener i Selje og i Sogn og Fjordane

Foretak / Association
Publisert: 09.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Bondevenrørsla var ei politisk folkerørsle i store deler av landet i 1860-70-åra. Søren Jaabæk grunnla den fyrste bondevenforeininga i 1865 og gav ut ...

Ei sjeldan grav - Fjokla Demjanova

Person / Person
Publisert: 10.02.2011
Author: Hermund Kleppa
”Noreg takkar deg Fjokla Demjanova, ærer deg og minnest deg ved å gje deg ein fredfull kvileplass i Noregs jord.” Med desse orda slutta tidlegare ordf...

Austevoll

Publisert: 18.04.2012
Den halvsirkelforma øygruppa ut mot Nordsjøen – mellom Marsteinen og Selbjørnsfjorden – er ein av Norges største fiskerikommunar. På desse øyane har v...

Hans Kvernevik - fela og folkemusikken

Musikkinstrument / Musical Instrument Musikk / Music Person / Person
Publisert: 05.08.2010
Author: Hermund Kleppa Hans Mathias Kvernevik (1907 - 1989)
"Fjordenes Tidende" (Måløy) hadde i julenummeret 1984 ein artikkel med overskrifta "Fela og folkemusikken har gitt meg mykje". Stykket er skrive av Ha...

Askøy

Publisert: 18.04.2012
Det gamle namnet på Askøy var Fenring – same ordstamme som Fana. Før 1853 var øya delt mellom Skjold og Herdla skipreider. Garden Herdla ligg enno som...

Nordpoll Samlingsheim

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 06.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Selje kommune har tre bedehus, Nordstranda bedehus på Leikanger, Selje bedehus i Selje og Nordpoll Samlingsheim i Nordpoll. Samlingsheimen vart vigsla...

Selje bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 13.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Selje kommune har tre bedehus: Nordstranda bedehus på Ytre Stadlandet, Nordpoll Samlingsheim i Nordpoll og Selje bedehus i hovudbygda. Hausten 1959 se...

Christie-steinen i Måløy

Monument / Monument
Publisert: 18.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Kristen J. Sunde (1861-1952), forretningsmann og politikar, var interessert i historie. Folk tok gjerne kontakt med han når dei fann eller visste om n...

Krigsgrav ved Selje kyrkje - Oluf Ingebrigtsen Aarsheim

Person / Person Gravstein / Gravestone
Publisert: 03.04.2003
Author: Hermund Kleppa
Fredag 19. oktober 1945 var Selje kyrkje fullsett av bygdefolk og tilreisande. Det var gravferd for Oluf Ingebrigtsen Aarsheim. Han omkom i ei krigshe...

Krigsgrav på Novelandet

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 02.07.2003
Author: Hermund Kleppa
Nær 120 000 amerikanarar miste livet i fyrste verdskrigen, dei fleste på frontane i Frankrike. Ein var Lorents Bakke frå Bremanger. Han utvandra til A...

Krigsgrav på Stadlandet - Peder Sandvik

Person / Person Gravstein / Gravestone
Publisert: 14.01.2004
Author: Hermund Kleppa
"Etter melding frå sjøforsvarets overkommando døydde han på sin post for fedrelandet." Det stod i dødsannonsa for Peder P. Sandvik 20. august 1945. Pe...

Krigsgrav på Stadlandet - Reidar Drage

Person / Person Gravstein / Gravestone
Publisert: 14.01.2004
Author: Hermund Kleppa
Den 15. april 1946 tok det fyr i dekkslasta på ein motorbåt lasta med tysk ammunisjon på veg til ein dumpingsplass i Nordfjord. Folka hoppa i sjøen og...

Tunold-steinen i Selje

Monument / Monument
Publisert: 18.02.2004
Author: Hermund Kleppa
Kunstmålar Bernt Tunold, fødd i Selje 25. februar 1877, død i Bergen 23. januar 1946, vert rekna som ein av dei store kunstmålarane på Vestlandet. I...

Svelgen kapell

Bedehus / Chapel
Publisert: 18.12.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Svelgen kapell er ei arbeidskyrkje i betong som står i kommunesenteret Svelgen i Bremanger kommune. Kapellet, som har 290 sitjeplassar, vart vigsla 9....

Rugsund kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 18.12.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Rugsund kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Hessevågen, på fastlandssida i Rugsund i Bremanger kommune. Kyrkja, som har 400 sitjeplassar,...

Krigsgrav ved Selje kyrkje - Ole Dagfinn Eide

Person / Person Gravstein / Gravestone
Publisert: 12.05.2005
Author: Hermund Kleppa
Både under og etter krigen skjedde dødsulukker ved at folk uforvarande utløyste miner. I Osmundvåg omkom den 18 år gamle Ole Dagfinn Eide den 18. juli...

Underbuksehistorie

Folk og samfunn
Tekstil / Textile
Publisert: 30.10.2006
Author: Ingrid Berger
Kva brukte folk inst mot kroppen her i Nordfjordbygdene på 1800-talet og tidlegare? Kva var skikk og vanleg bruk? På bilete, teikningar og i beskrivin...

Stend stasjon

Samferdsle
Publisert: 30.12.2015
Author: Per Jahn Lavik

Hordamuseet

Museum, natur- og kulturvern
Publisert: 30.12.2015
Author: Per Jahn Lavik

Håkonshella

Arkeologi
Publisert: 30.12.2015
Author: Per Jahn Lavik

Kalandsvatnet og Klokkarvatnet

Dyreliv
Publisert: 30.12.2015
Author: Stein Byrkjeland

Kråkenesvegen i Vågsøy

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 11.07.2006
Author: Kristin Ese
Langt vest heilt ute mot havet, ytst ute på Vågsøy ligg grenda Kråkenes. Hit kom det ein kjerreveg i 1940-åra. Vegen var mest ikkje framkommeleg om vi...

Kystgeita i Selje

Folk og samfunn
Dyr / Animal
Publisert: 12.09.2006
Author: Ingrid Berger
Kystgeita er ein utryddingstrua geitestamme som det enno finst att nokre få flokkar av på Stadlandet i Selje kommune. I 2001 var det omlag 150 avlshod...

Krigsgrav i Selje - Romandus Stave

Person / Person Gravstein / Gravestone
Publisert: 09.10.2006
Author: Hermund Kleppa
Grava til Romandus Stave er ei av tre krigsgraver på kyrkjegarden ved Leikanger kyrkje på Stadlandet. Romandus Stave segla i utanriksfart då verdskrig...

Krossen på Dragseidet

Monument / Monument
Publisert: 13.10.2006
Author: Hermund Kleppa
År 997 stemnde Olav Trygvason bøndene i fylka Romsdal, Sunnmøre, Fjordane og Sogn til ting på Dragseidet. Dei fekk valet mellom å la seg døypa eller å...

Handlykter med "levande" lys til bruk utomhus

Folk og samfunn
Tilbehøyr / Accessory
Publisert: 28.09.2005
Author: Ingrid Berger
Den "ekte" norske fjøsnissen har raud topplue og tent fjøslykt i handa. Det veit vi frå julekorta. Fjøsnissar er det heller dårleg med, men lykter har...

Bork, lauv, lyng og tang til dyrefòr

Folk og samfunn
Verktøy / Tool
Publisert: 28.09.2005
Author: Ingrid Berger
I sjølvbergingstida kom ofte "vårknipa" i fjøset når vinteren var på hell; det vart mangel på fór. Folk nytta seg då av det dei hadde tilgjengeleg for...

Sil av kujur

Folk og samfunn
Verktøy / Tool
Publisert: 28.09.2005
Author: Ingrid Berger
"ÆÆÆsj!!!" skrik ungane i kor når dei på museet får sjå denne silen med kujur som botn. Spenane som er uttørka og stikk ut i frå den perforerte, tørka...

Spor etter bedehuset Fredheim i Stryn

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 21.02.2013
Author: Hermund Kleppa
Den 28. desember 1952 døydde Marianna Bøe, fødd 1880. Ho budde i bedehuset Fredheim som stod i dagens Stryn sentrum. Huset blei rive nokre år seinare....

Malene Sandved – den fyrste styraren ved husmorskulen i Stryn

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Malene Sandved var den første styraren ved husmorskulen i Stryn. Ho var føregangskvinne for eit godt og sunt kosthald i heimen, og heldt mange frukt- ...

Nedstryn kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 22.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Nedstryn kyrkje er ei langkyrkje i tre på garden Kyrkjeeide i Stryn kommune. Kyrkja, som har 400 sitjeplassar, vart vigsla 6. november 1859 av prost W...

Bedehuset Betania i Stryn

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 20.02.2013
Author: Hermund Kleppa
«Det har vore eit nyttig hus for bygda». I 2003 gav lærar Anna Skrivervik, fødd 1925, ut sjølvbiografien Tilbakeblikk. Ho stoggar også ved bedehuset B...

Minnestein over stortingsmann Sigmund K. Aarnes

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sigmund K. Aarnes frå Stryn var bonde og lensmann. Han vart tidleg med i politisk arbeid og hadde ei rekkje verv i kommunen og fylket, og han var stor...

Minnestein over Jon Fridtun

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Jon Fridtun (1867-1914) frå Flogrenda i Stryn døydde berre 47 år gamal. Han var ein føregangsmann i målreisinga i Nordfjord, i den frilynde ungdomsrør...

Krigsgrav i England - Martin Flo, Stryn

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 09.02.2001
Author: Hermund Kleppa
På ein gravstad i Greenwich i London er eit felt for norske graver. Mange av gravene har same type gravstein; dei er alle krigsgraver frå verdskrigen ...

Kyrkjebåten Rols

Båt / Boat
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
I eit av Sølvberg-nausta på nordsida av fjorden i Stryn har ein staseleg båt plassen sin, kyrkjebåten "Rols", som i eldre tid vart nytta når folk reis...

Oppstryn kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 22.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Oppstryn kyrkje er ei langkyrkje i tre på garden Fosnes i Stryn kommune. Kyrkja, som har 300 sitjeplassar, vart vigsla 1. november 1863 av prost Wilhe...

Innvik kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 22.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Innvik kyrkje er ei åttekanta kyrkje i tre som står i bygda Innvik i Stryn kommune. Kyrkja, som har 350 sitjeplassar, vart vigsla 28. juli 1824 av bis...

Othilie Tonning – pioner i Frelsesarmeen

Person / Person
Publisert: 04.08.2015
Author: Hermund Kleppa
«Othilie Tonning – den kjendte oberst i Frelsesarmeen er død, 65 aar gammel». Det var tittelen på ei kort notis i avisa Sogningen tysdag 10. februar 1...

Om raset på Raudi i Lodalen 1885

Skred / Avalanche
Publisert: 07.04.2011
Author: Hermund Kleppa
Våren 1885 raserte eit steinras frå Kvithammaren gardstunet på Raudi. Ei kvinne omkom. Som ved eit under berga dei ni andre i huslyden livet. Dei skad...

Nordfjord og Sunnmøre Billag

Billag / Bus company
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Skipinga av dei mange billaga rundt 1910-1920 kom på grunn av den aukande turiststraumen frå 1890-åra. Det var også turistnæringa som sto bak skipinga...

Den Trondhjemske postvei - frå Utvik til Sunnmøre

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Postruta mellom Faleide i Stryn og Hellesylt på Sunnmøre starta i 1786. I byrjinga følgde postførarane gamle trakk, men også her vart det bygd ein sam...

Olden kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 22.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Olden kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Brynestad i Stryn kommune. Kyrkja, som har 500 sitjeplassar, vart vigsla 19. desember 1934 av b...

Utvik kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 22.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Utvik kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Utvik i Stryn kommune. Kyrkja, som har 350 sitjeplassar, vart vigsla 29. november 1840. Ho er byg...

Liatunet i Innvik

Museum / Museum
Publisert: 07.07.1999
Author: Dag Vanberg Cecilie Langø
"Liatunet - Gardsmuseum" - står det på treskiltet ved grinda inn til garden Li i Innvik. Gardstunet er blant dei eldste i Innvik med sju bygningar, al...

Minnestein over Rasmus og Lise Stauri

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 21.07.2008
Author: Hermund Kleppa
25. juni 1932 hadde Fjordabladet på Nordfjordeid denne vesle notisen: "Dødsfall. Folkehøgskulestyrar Rasmus Stauri paa Hundorp i Gudbrandsdalen døydde...

To minnesteinar om harde kår i dansketida

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 21.03.2011
Author: Hermund Kleppa
Ein av bilvegane mellom Nordfjord og Sunnmøre går frå Heggjabygda i Eid til Austefjord og Volda. Osdal er fyrste garden over fylkesgrensa. I gardstune...

Ljosheim kapell

Bedehus / Chapel
Publisert: 22.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Ljosheim kapell, bygd i mur og tre, står på garden Mykløy i Oldedalen i Stryn kommune. Det har 130 sitjeplassar, vart bygt i 1924 og vigsla til kyrkje...

Nordsida kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 22.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Nordsida kyrkje er ei arbeidskyrkje i betong som ligg på Roset på nordsida av Nordfjord i Stryn kommune. Kyrkja, som har 220 sitjeplassar, vart vigsla...

Bronsealder-røysane på Røysa

Historisk plass / Historical site
Publisert: 12.07.2008
Author: Wilhelm Kvalheim Hermund Kleppa
På garden Røysa på Vågsøyna ligg det to svære, fleire tusen år gamle gravrøysar. I 1948 skreiv lektor Wilhelm Kvalheim (1877-1949) ein artikkel om dei...

Hornindal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Hornindal kyrkje er ei langkyrkje i tre og er bygd på garden Kyrkhorne sin grunn. Kyrkja, som har 400 sitjeplassar, vart vigsla 30. november 1856 av p...

Minnestein over korporal Kolbjørn K. Bolstad

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 05.09.2001
Author: Hermund Kleppa
To frå Sogn og Fjordane fall under frigjeringa av Finnmark vinteren 1944/1945. Den eine var Oskar Dale frå Arnafjord i Vik, den andre Kolbjørn K. Bols...

Minnestein om folkeoppreist i Berlin

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 25.11.2005
Author: Hermund Kleppa
Den 23. juli 1954 hadde avisa Fjordingen i Stryn bilete og omtale av ein minnestein i Vest-Tyskland. Folk i Vest-Berlin hadde reist steinen 17. juni 1...

Kvelvingsbruer i Hornindal

Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Siri Gausemel
Langs Riksveg 60 gjennom Hornindal vil ein passere fleire vakre kvelvingsbruer, som kan vere verd å legge merke til. Etter å ha kryssa møregrensa vil ...

100 års veghistorie: Faleide-Lote

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 11.07.2006
Author: Kristin Ese
I 2005 var det endeleg samanhengjande veg mellom Faleide og Lote. Ein gamal draum var oppfylt, og ein lang strid var over. Då var den siste vegbiten m...

Om Anna Nagelsaker – bibelkvinne og sjukesøster

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«..det forekomer mig at en nørs [sjukesøster] gjør saa meget godt i Verden for andre menesker, baade til sjel og legeme som det er raad for nogen at g...

Minnesmerke over Johan A. Berge i Etnedalen

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Soldat Johan A. Berge frå Oppstryn fall i kampane mot tyske invasjonstyrkar i Valdres 24. april 1940. Han vart gravlagd ved Bruflat kyrkje. Forfattare...

Vegen over Utvikfjellet - eit stengsel for biltrafikken

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 26.05.2006
Author: Kristin Ese
Etter at det vart bygd hovudveg mellom Reed og Sandane i 1888, var det mindre spørsmål om det gamle hovudsambandet mellom Sunnfjord og Nordfjord over ...

Julehelsing på eit postkort

Postkort / Postcard
Publisert: 09.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Fylkesarkivet har fleire personarkiv. Eitt av dei inneheld brev og kort etter Anna Navelsaker. Ho var fødd i Hornindal i 1882 og døydde i 1953. Det er...

Riksveg 15 - Hovudpulsåra gjennom Nordfjord

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Riksveg 15 er vegen som bind nordfjordingane saman, samstundes som han opnar Nordfjord for resten av verda. Han var bygd i ein periode der det var få ...

Perhustunet og Walhalla

Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Like ved Stryneelva ligg det ein gammal staseleg bygning som i dag vert kalla Walhalla. Det namnet skriv seg frå midten av 1800-talet. Huset stod ferd...

Om «Stavangerfjord» på cruise i Sogn og Fjordane

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1925 byrja Den Norske Amerikalinje (NAL) med cruisefart. Etter ankomst Bergen i slutten av juli sette DS «Stavangerfjord» kursen nordover til...

Ferjefarten over Nordfjorden

Transport / Transport
Publisert: 02.07.2009
Author: Magnus Torvanger
Sommaren 1934 starta Fylkesbaatane ei bilferjerute på Sognefjorden mellom Lærdal og Vadheim med det ombygde dampskipet "Stavenes". Dette har i etterti...

Minnestein i Randabygda over bygdesoge-granskaren Jacob Aaland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Jacob Aaland (1865-1950) er ein av dei tre store bygdebok-klassikarane i Sogn og Fjordane. Dei to andre er Albert Joleik (Sunnfjord) og Jon Laberg (So...

Todørshelleren - møtestad for motstandsfolk

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Spesielt siste krigsvåren, i 1945, føregjekk det meir dramatisk verksemd i bygdene våre enn folk flest var klar over. Todørshelleren var ein av dei vi...

Fallossteinen på garden Tunold

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Jon Tunold (1908-1996) brukar på Tunold, gnr. 34-1, skreiv i 1979 ein artikkel om det gamle tunet. Han fortel om ein brunn som aldri går tom, eit eldg...

Grunnlovsjubileum – 1814 i Innvik prestegjeld

Jubileum / Anniversary
Publisert: 29.07.2014
Author: Snorre Dag Øverbø
1814 – merkeår i Noregssoga: Kielfreden, prins Christian Frederik midtpunkt for norsk sjølvstenderørsle, stormannsmøtet på Eidsvoll, særskild bededag ...

Grunnlovsjubileum 2014 - Om Christie-statuen i Bergen

Jubileum / Anniversary
Publisert: 17.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Året 1814 har stor plass i Noregssoga. Stikkord er: Kielfreden, oppløysinga av unionen med Danmark, notabelmøtet på Eidsvoll, Eidsvollsforsamlinga, Gr...

Minnestein over oberst Rasmus Hatledal

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Den 5. oktober 1991 vart det avduka ein minnestein over oberst Rasmus Hatledal ved ungdomshuset i Markane. Hatledal var generalstabssjef ved krigsutbr...

Kulturhuset Gamlebanken

Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 13.10.2006
Author: Hermund Kleppa
Nordfjords Sparebank stod det med store bokstavar over inngangsdøra på huset i Eidsgata der det nå står Kulturhuset Gamlebanken. Huset vart teke i bru...

Krigsseglar frå Hennebygda - Kveldulf Henden

Museum, natur- og kulturvern
Person / Person
Publisert: 14.01.2008
Author: Hermund Kleppa
I juli 1942, byrja arbeidet på Fjell festning. Utgangspunktet var ei ordre frå Hitler i oktober 1941, der Fritz Todt, leiaren for Organisation Todt (O...

Nordfjord folkemuseum

Museum, natur- og kulturvern
Museum / Museum
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Folkestad
Nordfjord folkemuseum er nordfjordingane sitt eige kulturhistoriske museum. Det ligg i Jølet, på Sandane, og omfattar friluftsmuseum, utstillingsbygni...

Ysteriet i Årevika

Busetnad, bygd, by
Meieri / Diary
Publisert: 21.11.2007
Author: Martinus Mettenes
Dei veglause gardane Skeistrand, Hammar, Årevika og Mettenes ligg på sørsida av Nordfjorden mellom Hyeneset og Ålfoten. I åra 1924-1945 dreiv dei med ...

Meister-Jo, presten som vart halshoggen

Person / Person
Publisert: 25.03.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Anders Gjerde
Det finst gode og dårlege prestar. Han som var sokneprest i Innvik i åra 1597-1617, Jon Mogensen Skanke, vert omtala som den verste presten her i land...

Gjetarnamn i kleberstein

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Det går ei åre med spesielt mjuk stein gjennom fjella i Sør-Markane. Ho kjem att i Heggjabygda og går vidare til Sunnmøre. I området frå Langsethøgda ...

Bedehuset Betania i Kjølsdalen

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 24.05.2005
Author: Einar Berstad Hermund Kleppa
I 1992 blei Einar Berstad i Kjølsdalen tildelt Kongens Fortenestemedalje i sølv og medalje for lang og tru teneste. I 47 år hadde han reist som emissæ...

Skyssbåtane «Kelvin» og «Terje» – i Svelgen

Båt / Boat
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa (red.)
I over 150 år sytte Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane (1858-2012) for regelmessig transport til og frå Bergen og lokalt i fylket. Utanom Fylkesbaatane ...

Randabygd kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 22.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Randabygd kyrkje er ei langkyrkje i tre som står like oppom kaien i Randabygda. Kyrkja, som har 240 sitjeplassar, vart vigsla 29. august 1916 av bisko...

Minnestein over lege Einar Djuvstein - omkom ved Irma-forliset 1944

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Under andre verdskrigen vart hurtigruteskipet "Irma" og lastebåten "Henry" torpederte på Hustadvika av to norske torpedobåtar under norsk kommando. Ei...

Ljosheim - bedehus og kapell i Oldedalen

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 14.04.2011
Author: Oddvin Kvame
Oldedalen fekk bedehus i 1924 med namnet Ljosheim. I 1935 vart bedehuset vigsla til kyrkjeleg bruk og etter kvart nemnt som bedehuskapell. I 1984 gav ...

Nasjonal Samling på valturne i Sogn og Fjordane 1936

Folk og samfunn
Politikk / Politics
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Den 3. juli 1936 melde Sogns Tidend at Nasjonal Samling (NS) hadde halde fleire møte i Oslo. Men det hadde ikkje berre gått fredeleg føre seg. «Politi...

Innskrift om skogplanting på Hanekammen

Plakett / Plaque
Publisert: 15.03.2007
Author: Thorleif Iversen Hermund Kleppa
I 1937 heldt dei fest på Hanekammen, fjellet på austsida av Ulvesundet ved Måløy. Det var ein fest til ære for skogsaka - arbeidet med å planta skog p...

Rystestøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Rystestøylen er gammal støl for bruka på Raudeberg. På det meste kunne det vera 40 kyr her om sommaren. Jenter frå bruka hadde ansvaret for mjølkinga,...

Amanda Igland - Fiskarkone, pensjonatvertinne og organisasjonsmenneske

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Amanda Igland (1917-2002) var ein pioner i arbeidet for kystkulturen og for å tryggje fiskarfamiliane sine kår. Som takk for den store innsatsen fekk ...

Kannesteinen - ein særmerkt steinformasjon

Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Kannesteinen er ein særmerkt steinformasjon ved Kvalheimsvika på Vågsøy. Steinen som er av omdanna eklogitt står ved garden Nord-Oppedal og er ein av ...

Vassmiljøet på Ulvedal

Museum / Museum
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Nordsida Utviklingslag har i fleire år arbeidd med å gjenskapa kulturmiljøet langs elva Ulva i Ulvedal. I eldre tid var her ei sag, driven av overvass...

Vetestova på Ulvedal

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
På Ulvedal står ei gamal vetestove på sin opphavlege stad. Vetestovene og vetane høyrde til eit gamalt system for varsling i ufredstid. Ordet vete var...

Gul midtstripe Sandane-Andenes

Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
I 2001 fekk enno ein bit av Kyststamvegen i Sogn og Fjordane moderne standard og gul midtstripe. E-39 mellom Sandane og Andenes erstatta den gamle rik...

Breng seter

Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Like ved Lovatnet ligg Breng seter. I gammal tid var dette eigen gard, men vart seinare seter for garden Sæten. Her var det tradisjonell stølsdrift fr...

Runestein på Barmen

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På Barmen står ein runestein "sød i stranda". Runene er frå den eldre runerekkja med 24 teikn. Ein har tidfesta innskrifta til tida 400-450 e. Kr. Run...

Nausta på Sølvberg og Bergset

Sjøbu / Sea house
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Gardane Bergset og Sølvberg ligg høgt over fjorden. Men òg for slike gardar var fjorden viktig. Dei hadde naustveg nedover dei bratte bakkane mot fjor...

Minnestein over falne ved Nord-Vågsøy kyrkje

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sju menn frå tidlegare Nord-Vågsøy kommune fall under krigen 1940-1945. Søndag 16. september 1945 var det minnegudsteneste og 17. mai året etter samla...

Krigsgrav ved Nord-Vågsøy kyrkje - Ragnvald og Arthur Torheim

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Brørne Ragnvald og Arthur Torheim miste livet i andre verdskrigen som følgje av krigshendingar. Begge ligg gravlagde i same grava på kyrkjegarden ved ...

Minnestein over allierte flygarar på Moldøen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Den 24. april 1945 gjekk 49 allierte fly til angrep på krigsmål i Måløy. Eitt fly vart skote ned og eitt styrta før det kom fram. Fire flygarar omkom....

Skipsanker på «utstilling» i Kalvåg

Samferdsle
Skip / Ship
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Du må vera meir enn vanleg interessert i detta ankeret, du -» Orda kom frå ein mann i Kalvåg. Han kom framom då me heldt på å ta mål. «Ja, eg har lur...

Kulissene i Bygdetun

Måleri / Painting
Publisert: 21.02.2001
Author: Gunnar Urtegaard
Då gamle Bygdetun vart opna på Bryggja i 1935, kunne folk også gleda seg over vakre kulisser måla av nordfjordkunstnaren Erling Solheim. Då nytt Bygde...

Gardfjøs på Mannset

Gardshus / Farm house
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
På Mannset i Remmedalen står murane etter ein gardfjøs. Det var Guttorm Mannset som sette opp fjøsen på Steinane, i skiljet mellom innmarka og utmarka...

Minnetavle over falne på Firda vidaregåande skule

Plakett / Plaque
Publisert: 28.01.2003
Author: Hermund Kleppa
Firda Gymnas (frå 1985 Firda vidaregåande skule) opna hausten 1922. Ved 25-årshøgtida i 1947 vart det avduka ei minnetavle over falne som hadde vore e...

Krigsgrav på Nordfjordeid - Olav M. Hjelle

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 13.12.2002
Author: Hermund Kleppa
Olav Hjelle frå Nordfjordeid var ein av åtte soldatar frå Sogn og Fjordane som miste livet under felttoget i Valdres i slutten av april 1940. Han vart...

Kopi av Loen-krossen i Amerika

Monument / Monument
Publisert: 15.01.2003
Author: Hermund Kleppa
Den 24. juni 1956 vart det avduka ein kopi av steinkrossen i Loen ved Augsburg Seminary i St. Paul, Minnesota. Krossen var ei gåve frå Firda Ungdomsla...

Restar av betongkar på Silda - spor etter merkeleg forlis

Ulukke / Accident
Publisert: 14.01.2004
Author: Gunnar Silden Hermund Kleppa
Natt til 13. januar 1925 grunnstøytte D/S ''Aladdin'' på austsida av Silda. Heile mannskapet kom levande frå den dramatiske hendinga, men det vart slu...

Kvernhus og mølle på Maurstad

Mølle / Mill
Publisert: 22.04.2005
Author: Hermund Kleppa
Nede ved elveosen i Maurstadvika står Maurstad Mølle, bygd på slutten av 1800-talet. Bygningen er oppført som stavkonstruksjon på pillarar av naturste...

Ervikpreika - hundreårlang tradisjon

Festival / Festival
Publisert: 19.11.2005
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 2003 var mykje folk tilstades på Ervikpreika. Presten fortalde litt om tradisjonen kring denne årvisse preika på kyrkjegarden i Ervik. Han ha...

Prestesteinen - mellomalder-gravminne i Innvik

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 21.02.2007
Author: Hermund Kleppa
I Innvik står det oppsett ein høg stein attmed hovudinngangen til kyrkja. Kva slags stein er det? Ein gamal bautastein? Nei, det passar ikkje med form...

Olavsbautaen på Kongshaugen

Monument / Monument
Publisert: 13.10.2006
Author: Hermund Kleppa
Kongshaugen heiter den runde haugen nokolunde midt på Dragseidet mellom Drage og Leikanger på Stadlandet. På haugen står Olavsbautaen, ein vel tre met...

Markeringsstein for Tall Ships Races i Måløy

Monument / Monument
Publisert: 09.01.2007
Author: Hermund Kleppa
Den 15. mai 2005 vart det avduka ein markeringsstein for ei maritim storhending i Måløy sommaren 2008. Byen er endepunkt på første "leg" i gigantregat...

Guds Ord meisla i stein

Busetnad, bygd, by
Plakett / Plaque
Publisert: 08.11.2007
Author: Reidar Eide
JESUS BA OFTE - Dette er bibelorda som Ole Andreas Olson Holsen hogg inn i steinen på stølen Storehojen i Holsen først på 1900-talet. Langs stølsvegan...

Krigsseglar frå Måløy busette seg på Island

Person / Person
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I mai 1940 flykta Alf Øverby (1921-2001) til Storbritannia om bord på skøyta "Havørn". Han vart seinare krigsseglar i fraktfarten mellom Storbritannia...

Sogn og Fjordane fylke - dei trykte fylkestingsforhandlingane

Rapport / Report
Publisert: 15.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Fylkeskommunen og fylkestinget vart oppretta ved formannskapslovene av 1837. I mange år kom fylkestinget saman ein gong i året. Møtebok og sakstilfang...

Privat gravstad på Gravholmen i Holmøyane

Gravplass / Cementery
Publisert: 15.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Den private gravstaden Landholmen eller Gravholmen i Holmøyane er ein av tre private gravstader i Sogn og Fjordane. Ola Marius H. Holmøy fekk kongeleg...

Bergingsdåd utanfor Kråkenes i 1943

Ulukke / Accident
Publisert: 02.12.2008
Author: Hermund Kleppa
Dei siste krigsåra trappa allierte styrkar opp flyaktivitet frå Storbritannia mot norskekysten. Tyske krigsanlegg og skip i tysk kystfart var målet. F...

Samlingshuset i Brandsøy

Bedehus / Chapel
Publisert: 30.12.2008
Author: Hermund Kleppa
"Dette huset er reist av eldsjeler. Gå no flittigt i dette huset, og lat huset berre vera til Guds ære og syt for å halda huset vakkert og velstelt." ...

Sogn og Fjordane fylke - Årlege fylkesting i fleire dagar

Politikk / Politics
Publisert: 26.01.2010
Author: Hermund Kleppa
I meir enn hundre år var fylkestinget samansett av ordførarane i landkommunane. Fylkestinget samlast ordinært ein gong i året. Den årlege fylkestinggs...

Smørhamn fyr på Fiskholmen

Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 22.09.2009
Author: Egil Totland
Fiskholmen ligg ut mot Frøysjøen sør for den gamle handelsstaden Smørhamn. Her vart det bygt bemanna fyr i 1871. I 1936 vart det sett opp ny fyrlykt o...

«Burmavegane» : Dei næraste Burmavegane ligg på Nordfjordeid og i Førde

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Vegen frå Mogrenda på Nordfjordeid til Leivdalen heiter offisielt Leivdalsvegen. Men på folkemunne brukar dei og eit anna namn: Burmavegen. Det er spe...

Stadnamn på Lote frå «eksistida» - og litt til

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Lote er ei grend som ligg på nordsida av Nordfjord. Ferjeleiet Lote-Anda ligg her, der E39 kryssar Nordfjorden. Fram til 1992 høyrde Lote til Gloppen ...

Stader der folk og krøtter går eller trakkar

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Slike stader vert ofte kalla Gota, Troda, Geila eller Teina, to av orda ofte i fleirtal: Gotene eller Geilane. Desse 4 grunnorda har svært mykje til f...

Elvenamn i Oldedalen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
I Oldedalen renn det mange elvar ned dei bratte fjellsidene. Om sommaren gjer synet av desse fossande elvane stort inntrykk på turistane. Då har elvan...

«Katt» i stadnamn

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
«Katt» er eit mykje brukt ord i stadnamn. Men korleis har dette listige og smidige dyret kome inn i mange stadnamn? Det er nemleg ganske få forklaring...

Hoven – Sleipner's footprint?

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Fjellet Hoven i Loen har fått mykje merksemd dei siste åra. Årsaka er sjølvsagt utbygginga av gondolbana Loen Skylift, som skal ta folk frå fjorden op...

Stadnamna Breim og Breng

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Bygdenamnet Breim i Gloppen kommune og turistattraksjonen Breng i Lodalen er språkleg i svært nær slekt. Ein reknar med at begge namna har vore tidleg...

Fallossteinar og kultsteinar i Stryn

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Steinar finst det overalt i naturen, særleg der vi er omgitt av fjell og hamrar. I tusenvis av år har steinar ramla ned frå fjellsidene, til stor fare...

Kor gamle er gardsnamna våre? Ein kort studie kring gardsnamna i Stryn kommune

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Professor Jørn Sandnes skriv: «Kor gammal den norske garden er, kan vi ikkje seie visst. Gardane har vakse fram smått om senn til det vi kan kalle den...

Ullsheim, Ullaland og Ullevål

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Då det flotte fylkesanlegget for skiskyting og langrenn stod ferdig i Markane i Stryn i 1990-åra, fekk det namnet Ullsheim. Dette var resultatet av ei...

Då Hengesteingjølet vart til Henrikgjølet

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Mange av stadnamna våre har fått namnet sitt frå hendingar, at noko skjedde akkurat her. Det kunne vere ei hending frå det daglege arbeidet, men som o...

Loga, Bjørnalogen og Innlogane

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
«Log(e)» er eit interessant ord. I norrønt språk brukte dei både «logr m» og «laug f», det første ordet i tydinga «stilleståande eller rennande vatn, ...

«Smør-» i stadnamn

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Smør er primært noko konkret – og til alle tider har det vore verdifull mat. I middelalderen var smør betalingsmiddel, oftast vart skyld og skattar be...

Gald, Gadden, Galdane og Gold

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Frå mange av støylane i Indre Nordfjord får vi ei uvanleg fin utsikt over fjord og fjell. På Nordsida er det ei storarta utsikt innover fjorden frå Ga...

Hjellevongja og Gudvangen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
På garden Hjelle i Oppstryn ligg ei stor og vid flate med dyrka mark med namnet Hjellevongja. Uttalen er /jellevångja/, med palatalisering av g-en. Ho...

Stolen, Preikestolen, Brurastolen og Svarvestolen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Når namnet Preikestolen vert nemnt, tenkjer dei fleste på klippa Preikestolen i Lysefjorden i Rogaland. Den har blitt eit svært populært turistmål, kj...

Myljåbetnaven og Navdalen - dei nava før i tida og

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
I mars 2012 dukka ordet «å nave» opp i media. Det vart då brukt i tydinga «å drive dank på statens rekning, leve på trygd». Altså litt negativt. Det k...

Fjellnamnet Hornelen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Det kjende fjellet i Ytre Nordfjord, Hornelen, er eit svært kjent landemerke for dei som reiser med båt langs kysten vår. Med sine 860 moh. er ho den ...

«Det er min Sjæl en frydfuld Trang at gjæste Norges Dale»

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Dalar finst det overalt, det er ein av dei mest typiske naturformasjonane i det norske landskapet. «No ser eg atter slike fjell og dalar», song Aasmun...

Korte gardsnamn som endar på -e

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Mange gardsnamn vert i dag både skriftleg og munnleg brukte i ei «stivna» dativform, som er blitt namnet si hovudform i skrift. Dette viser at namna –...

Yksnebjør, Yksnelvane og Uksen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Vi skal i denne artikkelen sjå nærare på bruken av «ukse», «okse» og «yksne» i stadnamna. Husdyret «ukse» vert i Sogn og Fjordane stort sett uttale me...

Kvelvingsbrua over Hopselva

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Magnar Heimset
Kvelvigsbrua i Hopsdalen, på riksveg 615 mellom Straume og Heimseta, er eit vakkert stykke ingeniørkunst. Ho vart bygd i 1934 som bruløysing over Hops...

Den gamle kvelvingsbrua på Maurstad

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Natt til 11. oktober 1984 ramla den over 100 år gamle kvelvingsbrua på Maurstad ned. Eit veghistorisk kulturminne var brått borte. Men hausten 2000 va...

Måløybrua - Noregs lengste bru i 1974

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 02.09.2005
Author: Kristin Ese
Måløybrua vart offiselt opna sommaren 1974. Brua vart realisert gjennom eit stort lokalt engasjement. Eldsjeler stod på i meir enn ti år for å sikra f...

Lotetunnelen - bygd med heimelaga borerigg

Samferdsle
Tunnel / Tunnel
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Arbeidet med Lotetunnelen (2857 m) byrja i 1959, og var då den lengste planlagde vegtunnelen i Sogn og Fjordane. Utgangspunktet var handboring, men ar...

Skipstunnel gjennom Stad

Samferdsle
Tunnel / Tunnel
Publisert: 18.01.2011
Author: Hermund Kleppa
I åra 1990-2011 arbeidde mange med stort engasjemnet for å realisera ein gamal tanke om skipstunnell gjennom ”Statten”. Det kom etter kvart nærare 20 ...

Honndøla bru

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Paul O. Tomasgard
Langs Den Trondhjemske postvei gjennom Hornindal vart det tidleg på 1800-talet bygt fleire fine steinbruer som står den dag i dag. Fleire av desse låg...

Krossfjorden

Dyreliv
Publisert: 28.07.2015
Author: Stein Byrkjeland Nils Georg Brekke
PÅ DJUPT VATN...

Minnestein om utvandring på Hogrenning i Lodalen

Amerikareisa
Monument / Monument Utvandring / Emigration
Publisert: 31.10.2002
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 2002 var det stort slektsstemne på garden Hogrenning i Lodalen. Det vart avduka ein stein reist til minne om fem menn og ei kvinne som utvand...

Biskopar i Bjørgvin bispedømme etter Reformasjonen - oversyn

Person / Person
Publisert: 06.06.2008
Author: Hermund Kleppa
Reformasjonen i Noreg - overgangen frå katolsk til evangelisk-luthersk kyrkje - skjedde ved kongevedtak på ein riksdag i København hausten 1536. Ved k...

Høgdegarden Segestad

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Garden Segestad ligg på ei fjellhylle lengst heime i Glomsdalen. Garden vart truleg teken i bruk noko før år 1000. I 1980-åra var garden til nedfalls,...

Samuline Seljeset - felespelar før pietismen

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Felespelar Samuline Seljeset (1804-1872) levde livet sitt i Hornindal og reiste rundt og spelte i bryllaup. Historiane skal ha det til at ho ofte kom ...

Grunnlovsjubileum 2014 - Engelsk strandhogg på Kinn 1808

Jubileum / Anniversary
Publisert: 04.04.2011
Author: Hermund Kleppa
1814. Merkeår i Noregssoga med mange avsnitt: Kielfreden, oppløysinga av unionen med Danmark, notabelmøtet på Eidsvoll, Eidsvollsforsamlinga, Grunnlov...

Grønlands apostel - ektepar frå Sogn og Fjordane med i 1721

Person / Person
Publisert: 26.04.2010
Author: Hermund Kleppa
Hans Egede - Grønlands apostel - reiste frå Bergen i 1721. Ekspedisjonen bestod av tre skip. Det eine hadde namnet "Haabet". Med i følgjet var to pers...

Om kong Magnus Berrføtt

Person / Person
Publisert: 14.04.2011
Author: Hermund Kleppa
”Soleis bryt me leggsperror, gutar. Klem på, dette nauvar ikkje meg!” Det var orda til kong Magnus Berføtt då han fall i Irland, 23. august 1103. Han ...

Segner og eventyr - Håmannesteinen i Hornindalsvatnet

Sagn / Legend
Publisert: 16.04.2013
Author: Hermund Kleppa
Det knyter seg ei segn til Håmannesteinen. Arge nordfjordingar sette ein dansk fut opp på steinen, midt på natta, og let «guten» greia seg sjølv. Stei...

Bergen - bysamfunnet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Per Jahn Lavik
Bergen – vår første kongelege residensby – var gjennom mellomalderen Norges og Nordens største by. Bygningane kring Vågen fortel om Bergen som sentrum...

Hordaland på kartet

Samferdsle
Publisert: 19.05.2009
Author: Christopher John Harris
Dei som ferdast langs kysten eller i fjellet i mellomalderen hadde kunnskapen om terrenget – det mentale kartet – i hovudet. Det er først på 1800-tale...

Jerndampskipet «Vøringen» i rutefart Bergen - Sogn hausten 1873

Rederi / Shipping company
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
År 1873 fanst det to dampskip i Bergen med namnet «Vøringen». Det eine var eit jerndampskip, bygd 1861 i Hull. Det andre var eit tredampskip, bygd 187...

DS «Finmarken» i Nordfjord april/mai 1940

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Om morgonen 9. april 1940 la hurtigruteskipet DS «Finmarken» til kai i Måløy. Båten var over eit halvt døgn forseinka. Det var her skipet fekk kjennsk...

Livet på Nigardsøyna i Ytre Bremanger

Publisert: 06.02.2024
Author: Randi Melvær
Nigardsøyna er ei lita øy, ytst ute mot havet i vest i Ytre Bremanger. Mot vest ligg det opne havet, i aust ligg Havrøyna og Håøyna, i sør Værøyna. Øy...

Strandkai-terminalen – «midt i Bergen»

Kai / Quay
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Få har så kort veg til Torget, Torgalmenningen og Bergen sentrum som dei som kjem med båt til Strandkai-terminalen. Inst i Vågen ligg han – ei sentra...

Samferdsle på Hornindalsvatnet - D/S Dølen og M/B Honndølen

Dampbåt / Steamer
Publisert: 06.02.2024
Author: Annette Langedal Holme
"Dølen" ferda over Hornindalsvatnet frå 1880 til 1950, og i 1952 tok "Honndølen" over rutene. Båtane vart drifta av gamle Hornindal kommune frå 1909....

Ålfotsaka

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Ålfotsaka er kjent som den økonomiske hengemyra fylkeskommunen og fleire kommunar i Sogn og Fjordane hamna i etter å ha starta eit interkommunalt kraf...

Fjell festning

Museum, natur- og kulturvern
Publisert: 13.03.2024
Author: Vigleik R. Mathisen
I juli 1942, byrja arbeidet på Fjell festning. Utgangspunktet var ei ordre frå Hitler i oktober 1941, der Fritz Todt, leiaren for Organisation Todt (O...

Anders Skaasheim - "målmann frå Bjørgvin" i Finmark

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Det er vandt [vanskeleg] å arbeida for norsk mål i Finnmark.» Det noterte Anders Skaasheim i dagboka si 20. desember 1921. Han var komen til Hammerfe...

Bergenske i fart på Island

Busetnad, bygd, by
Transport / Transport
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
Det Bergenske Dampskibsselskab dreiv rutetrafikk mellom Noreg og Færøyane/Island i åra frå 1908 til om lag 1950. Bergenske si islandsrute var ikkje mi...

Bergingsdåd ved Silda i 1944

Ulukke / Accident
Publisert: 08.12.2008
Author: Hermund Kleppa
Dei siste krigsåra trappa allierte styrkar opp flyaktivitet frå Storbritannia mot norskekysten. Tyske krigsanlegg og skip i tysk kystfart var målet. F...

Bautastein over falne i sjøslag ved Alvøen 1808

Monument / Monument
Publisert: 28.06.2001
Author: Hermund Kleppa
Ved Korskyrkja i Bergen står ein bautastein over fem marinegastar som fall i kamp mot eit engelsk krigsskip i 1808. To var sogningar. Minnesteinen var...

Båtstoppestaden Innvik og dampskipsekspeditør Olaf Bennæs

Bygd / Village
Publisert: 12.03.2013
Author: Hermund Kleppa
INDVIKEN stod det i mange år med store bokstavar på kaibygningen i Innvik. Huset vart bygt tidleg på 1900-talet, og var i bruk som dampskipsekspedisjo...

Busstur Nordfjord-Sogn-Nordfjord i 1939

Transport / Transport
Publisert: 19.03.2007
Author: Hermund Kleppa
Lodalen vart hardt ramma av ras i 1905 og 1936. Over hundre menneske miste livet og dei materielle skadene var enorme. Begge gongene miste Lodalen Dam...